Küresel Değer Zincirleri ve Tedarik Zincirlerinde Dayanıklılık

Anil Daloglu
Oct 12, 2021 · 3 min read

Küresel değer zinciri , tüketicilere satılmak üzere bir ürün veya hizmetin üretimindeki aşamalar dizisidir. Her aşama değer katar ve en az iki aşama farklı ülkelerdedir.

Üretim faaliyetlerinin ayrıştırılması

Bugün uluslararası ticaretin yaklaşık yüzde 70'i küresel değer zincirlerini (Global Value Chain) içermektedir. Bunlar, malzeme, mal ve hizmet ticareti yapan ve transfer eden yerli ve uluslararası işletmelerden oluşur.

Küresel Değer Zincirlerinin şeklinden bağımsız olarak, üretimin sınırlar arasında parçalanması olasılığı, daha iyi bir uluslararası iş bölümüne ve uzmanlaşmadan daha fazla kazanıma yol açar.

Gelişmekte olan ülkelerin işlenmemiş birincil ürünlere olan ihracat bağımlılıklarından imalat ve hizmet ihracatçılarına geçişini kolaylaştırıyor.

Kaynakların yalnızca ülkeler ve sektörler arasında değil, aynı zamanda üretim aşamaları boyunca sektörler içinde de en verimli kullanımlarına akmasına izin verir.

Mallar ve hizmetler sınırları birden çok kez geçtiğinde koruma maliyetleri büyüdüğünden, ticaretin önündeki engellerin koordineli olarak azaltılmasından elde edilen kazançlar, standart ticarete göre KDZ’(Küresel Değer Zinciri)ler için daha da büyüktür.

Ancak bugün, uluslararası ticaret sistemi muazzam bir baskı altında ve aynı zamanda değişim içinde.

Kaynak:Küresel ölçekte risk, esneklik ve yeniden dengeleme
değer zincirleri raporu 2020 Mckinsey Enstitüsü

Tedarik zinciri merkezli şoklar daha sık ve daha şiddetli olarak meydana gelmektedir.

Bu kırılmaların başlıca sebepleri ve/veya ortam hazırlayan etkenlere baktığımızda

iklim değişikliği, makroekonomik finansal krizler, ticaret savaşları ,

pandemi,kronik iklim değişikliği, uluslararası alanda her sektörde ciddi olarak etksini gösteren siber saldırılar, terör olayları ve tedarikçi iflasları hiç olmadığı kadar etkili olmaktadır.

Öte yandan, şoklar için tedarik zinciri esnekliği oluşturmak, üretimi yeniden konumlandırmanın ötesinde birçok biçim alabilir.

En basit haliyle bir tedarik zinciri, herhangi bir kuruluşun mal veya hizmetlerini tüketiciye ulaştırmak için ihtiyaç duyduğu faaliyetlerdir.

Resim Kaynak:https://www.lokad.com/supply-chain-management-definition

Tedarik zinciri, ham maddeleri veya bileşen parçalarını bitmiş ürünlere veya hizmetlere dönüştürmek için gereken organizasyonun içindeki temel faaliyetlere odaklanmaktadır.

Tedarik zinciri yönetimi, bir mal veya hizmetin tüm üretim akışının ham bileşenlerden başlayarak nihai ürünü tüketiciye ulaştırmaya kadar ele alınmasıdır.

Tedarik zincirinde dayanıklılık , farkındalıkla başlar. Olabilecekleri ve doğabilecek zararları tam olarak anlamaya çalışmakla devam eder. Ancak her küresel değer zinciri her tür tehdide eşit derecede duyarlı değildir.

“Romalı filozof Seneca, şansın hazırlıklı olma fırsatı karşıladığı zaman ortaya çıktığını söyledi.”

Değer zinciri riski ile ilgili olarak bunun tersi söylenebilir. Öngörülemeyen bir olay, başından beri var olan zayıflıklardan yararlandığında olan şeydir.

Coğrafi ayak izi, üretim faktörleri ve maruz kaldığı şoklar bazında sektör odaklı bakarsak;

Kaynak:Küresel ölçekte risk, esneklik ve yeniden dengeleme
değer zincirleri raporu 2020 Mckinsey Enstitüsü

tedarikçi ve ulaşım ağlarında alternatif yedeklilik oluşturmak;

ürün karmaşıklığını azaltmak;

sahalar arasında üretimi esnetme kapasitesinin yaratılması;

şoklara yanıt vermek ve şoklardan hızla kurtulmak için finansal ve operasyonel kapasiteyi geliştirmek.

Tedarik zinciri esnekliğini detaylı şekilde strest testi ile ölçebiliriz.

Kaynak:Küresel ölçekte risk, esneklik ve yeniden dengeleme
değer zincirleri raporu 2020 Mckinsey Enstitüsü

Stres testinde 360 derece tedarik zincirinin esnekliği ie ilgili bir görüş edinebilir ,mevcutta gerçekleşen riskler, önlem alınabilecek öngürülebilir riskler , operasyonel riskler açısından yapılacaklar liste ile dönüşüm planı hazırlayabiliriz.

Yararlandığım kaynaklar;

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür.

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür. 'Türkçe Yayın' her düşünce ve fikri duyurmayı amaçlayan özgür blog ailesidir.

Anil Daloglu

Written by

Digital nomad | Finance | Enterprise use cases of blockchain| electronic music producing | Music NFTs | Metaverse |

Türkçe Yayın

Düşünce ve fikir hürdür. 'Türkçe Yayın' her düşünce ve fikri duyurmayı amaçlayan özgür blog ailesidir.