Illustration: Andrés Moncayo

Kutuplaşmayı paraya çevirmek: sorunlar belli, çözüm zor

Medya, teknoloji ve gazeteciliğin geleceğine ilişkin kısa notlar #5

Merhaba, hafta boyunca birçok yazıyla, araştırmayla ya da projeyle karşılaşıyorum. Bu çalışmalarla ilgili notlar almak akılda kalmasını sağlıyor. Bundan sonra her hafta pazar, denk geldiğim medya ve teknoloji alanında yayınlanan çalışmalar hakkındaki notlarımı paylaşacağım.

Google ile abone ol

📌 Google duyurduğu yeni özellikle abonelik modelini kullanan haber sitelerine kolaylık sağlamak istiyor. Abonesi olmak istediğiniz siteye üye olurken doldurmak zorunda kaldığınız formlardan sizi kurtaracak model, tek bir Google butonuyla birden fazla haber sitesine abone olabilmenizi, abonelik ücretini de Google Wallet sayesinde ödeyebilmenize olanak tanıyor.

Haber sitelerine abone olmak demişken, Türkiye’de bunun ne kadar mümkün olduğuna dair Şükrü Oktay Kılıç’ın yazdığı son yazı incelenmeye değer. Oktay, goy goyu bırakın okuru merkeze koyan bir strateji geliştirin demeye getiriyor.

Bu arada, tartışmaya yön vermesi açısından abonelik sistemini deneyen Sözcü gibi yerli platformların, deneyimlerine ilişkin veri ve içgörü yayınlaması hiç fena olmazdı.

Benzerseverliği abartıyor muyuz?

📦 Deutsche Welle tarafından hazırlanan animasyon video, sosyal medya platformları ve arama motorlarının oluşturduğu filtre baloncuklarında nasıl sıkıştığımızı basit bir dille anlatıyor. Her gün Mutlu Binark’ın deyimiyle benzersever zaman tünellerinde benzer düşünceleri, benzer görüşleri tüketip durmanın hem kendi ufkumuz hem de demokrasi için ne kadar zararlı olabileceği uzun süredir tartışılıyor.

Bir yandan son zamanlarda filtre baloncukları ve yankı fanusları konularının fazla abartılıyor olabileceğini ortaya koyan bulgular da gün yüzüne çıktı. Araştırmalar, kutuplaşmanın tek sebebinin sosyal medyadaki yankı fanusları olmayabileceğini öne sürüyor.

Reklam verenlerden kimlik bilgisi talebi

📜 Geçen haftalarda yaşanan skandalların ardından Facebook bazı adımlar atmayı deniyor. Reklam veren bol takipçili sayfalardan kimlik bilgisi talep etmek de bu adımlardan biri;

Kutuplaşma ekonomisi

🗞 MIT’den Ethan Zuckerman medya ve içerik dünyasını aşağıdaki gibi grafikliyor. Facebook, Twitter gibi platformlar bot, troll ve yalan haber gibi kötücül aktörlere çözüm üretmiyor çünkü hem çözmesi kolay değil hem de bu problem platformların iş modelleri için bir risk teşkil etmiyor — demokrasilerimiz için ediyor.

Zuckerman haber ve demokrasi için dört problemi şöyle özetliyor; bağımlılık, ekonomik model, kötücül aktörler ve bilinen hatalar.

1 Proje

Knowhere News, yayınlanacak haberleri internette bulan, seçen ve derleyen yapay zeka destekli bir haber sitesi. “Destekli” diyorum çünkü yapay zekanın yazdığı haberler mutlaka insanlar tarafından kontrol ediliyor. Sitenin iddiası tarafsız ve doğu haberi okura sunabilmek.

Yayınlanan bir haber, yayıncısının politik tercihine göre farklı başlık veya görselle sunulabilir. Bu yanlılıklar haber içeriğini manipüle ederken, okurun da dünya görüşünü şekillendirebilir. Knowhere News yayınladığı tarafsız haberin diğer kaynaklarda nasıl yer bulduğunu da okura gösteriyor.

Örnek;

  • Tarafsız: “Zuckerberg Facebook’un Messenger aracılığıyla gönderdiğiniz mesajları taradığını kabul etti”
  • Pozitif: “Facebook’un Messenger’ı uygunsuz içerik için taradığı ortaya çıktı”
  • Negatif: “Facebook özel mesaj ve linkleri ‘tarayarak’ Messenger’ı gözetlediğini kabul etti”

Kutuplaşma, benzerseverlik, tarafsızlık, abonelik, gelir modeli… Medyanın tüm sorunları tek bir bültene sığdı bu hafta.

Podcast| Youtube | Slack | Facebook | Twitter | Instagram | Kodcular

Like what you read? Give Mehmet Atakan Foça a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.