Müzik Dinleme Deneyimimizi Farklılaştıran Sanatçılar, Sanatçılarımız…

Yeterli hafıza, internet bağlantısı vb. gibi koşullar sağlandığı sürece her an müzik dinleyebildiğimiz gerçeği parça seçimlerimizi nasıl etkiliyor, hiç düşündünüz mü?

Küçükken “ölmeden önce dünyadaki tüm parçaları dinleyeceğim” gibi hayallere dalmış biri olarak bunun ne kadar çılgınca olduğunu hayat bana çok geçmeden gösterdi neyseki. (Böyle çılgınca bir hayale sahip olmam sadece tv, radyo, kaset/cd, torrent dörtlüsü üzerinden dünyadaki her şeye erişebilir olmam fikrine dayanıyordu. Hepsini alsam, takip etsem ve indirsem o kadar da imkansız olmasa gerekti…)

Günümüzde çocuk olsam böyle bir hayalin peşinde koşmazdım ya da tam anlamıyla tüm müzik servislerinin düşkünü olarak hayalimin peşinde sefil olurdum. Gidebildiğim yere kadar…

Son birkaç yıl içinde (ki bunun ciddi bir bölümünde müziği Spotify’dan dinliyorum) neye göre parça seçtiğimi düşününce genel olarak belirli bir dönem, tür veya sanatçı belirleyici çıkıyor. Muhtemelen çoğumuzun da böyle. Albümün belirleyiciliği nispeten az bende. Elimin altındaki seçenekler son derece çoğalmış olsa da, küçüklüğümde kendimden beklediğim o kaşif performansının hakkını da pek verebildiğimi söyleyemem. Yine de geçen yılın sonuna doğru, özellikle Türkçe müzikte artık göz ardı edilemez bir bereketin söz konusu olduğu gerçeği benim de gözümden kaçmamaya başlamıştı. Şubat ayında da Kanat Atkaya bunun altını çizmiş, bunun ardından denk geldiğim birkaç müzik röportajında da bu gerçek kendini açıkça ortaya koyuyordu.

Bu bereketin odak noktasında, bildiğiniz gibi, bağımsızlar olarak ele alınabilecek kocaman bir şemsiye söz konusu. Biraz keşfetmek isterseniz yeni isimleri Kanat Atkaya, Tayfun Polat, Hakan Tamar gibi isimlerin paylaştığı isimlere ve çalma listelerine bakarsınız, dinlediğiniz müzik servisindeki önerilerde kendinizi kaybedersiniz, ilgilendiğiniz müzik festivalleri ve radyoların içeriklerinden bulursunuz, müzik zevkine ve bilgisine güvendiğiniz arkadaş(lar)ınızla konuşursunuz ve daha neler varsa… Hepsine bakınca da ön plana müzik servisleri ve sosyal medyanın önemi çıkıyor gibi. Bu da şu demek oluyor, seçim yapma konusunda kendinizi yetersiz hissediyorsanız elinizi kolunuzu buralara kaptırın. Peki ya halihazırda kaptırmışsanız ve buralar da tatmin etmemeye başlamışsa…?

Öncelikle tatmin etmiyor demek biraz iddialı olabilir. En azından kapitalizmden o konuda umudu kesmenin sırası henüz gelmedi gibi. Bir müzik servisi ne kadar özelliğe sahipse müzik dinleme deneyimimiz o kadar çeşitleniyor. Çoğumuz en çok kullanılan özelliklerle tatmin olduğumuz için daha az kullanılanlara pek göz atmıyoruz. Göz atmayanlarımız da bunları yok sayabiliyor.

Spotify’da gerek müzik dinleme deneyimimizi zenginleştirecek, gerekse de sevdiğimiz müzisyenlere bağlılığımızı pekiştirebilecek nitelikte olan iki özellik var mesela: Artist Playlists ve Artist’s Pick. Geçtiğimiz yılın son aylarından bu yana kullanıma açıklar. Üstünden henüz bir yıl geçmediğinden ülkemizdeki müzisyenlerin keşfedip kullanması ise biraz zaman alabilir diyebiliriz.

Ülkemizden her iki özelliği de kullanan müzisyen olarak ilk kez Ciermento Ferforte grubunu görmüştüm. Grubu keşfettiğim zaman neden hoşuma gittiklerinin cevabını bu özelliklerle beraber iyice anladım. Geçen yıl albümlerini ilk kez dinlediğimde hoşuma giden detayları dile getiremezken, “onları onlar yapan grupları ve parçaları” bu iki özellikle beraber açıkça öğrenince taşlar iyice yerine oturdu. Ciermento Ferforte, Artist Playlists’ten ilk albümlerini hazırlama sürecinde kendilerine ilham olanlardan bir çalma listesi niyetiyle yararlanmış. Belirli bir albümü ön plana çıkartan Artist’s Pick özelliğini de yine “bizi biz yapanlarda bu hafta” niyetiyle kullanmışlar. Alice In Chains, Frank Zappa, Hakan Kurşun, Pixies, Nirvana, Talk Talk gibi isimleri görüp üstüne bu isimlerden gerçekten de sadece ilham almalarıyla takdirimi kazandılar. (Meraklısına bu Cuma İstanbul’da Karga’da konser veriyor olacaklar)

Devamında sorduğum soru ise bu özellikleri ülkemizdeki müzisyenlerin acaba kaçı kullanıyor, oldu. Bir bayram günü bunun peşine düştüm ve bulduklarımı sizinle paylaşıyorum. Ağırlıklı olarak rock, alternatif, indie diyebileceğimiz skalada müzik yapan 300 küsur müzisyenin Spotify sayfalarına baktığımda her iki özelliği Ciermento Ferforte gibi kullanan iki sanatçıyla karşılaştım: Canozan ve Işığın Yansıması (ki kendileri hakkında bu araştırma öncesine kadar hiçbir fikrim yoktu)

Geri kalanlar arasından 40 kadar sanatçının da bu iki özellikten birini kullandığını gördüm. Artist’s Pick diğerine göre daha yeni olduğundan bunu kullanan çok az. Sadece bu özelliği kullanan islandman idi.

Nispeten daha yaygın kullanılan Artist Playlists özelliği ise gözlemlerime göre üç şekilde kullanılıyor. Kimisi kürasyonunu sadece kendi sanatçı hesabıyla yaptığı çalma listelerini paylaşıyor, kimisi başkalarının (herhangi bir kullanıcı ya da Spotify’ın oluşturduğu) çalma listelerini paylaşıyor. Bir kısım ise iki türlüsünü de tercih ediyor.

Çalma listelerinin içeriğini kendileri belirleyen sanatçılar: Ayyuka, Heavy Sky, The Away Days, Model, Aydilge, Kalben, Multitap, Hayko Cepkin, Mabel Matiz, Manga, Can Kazaz, Astrofella, Silverliners, Gece, Gece Yolcuları, RockA, Levent Özer, Dolu Kadehi Ters Tut, Nihil Piraye, Evdeki Saat (grup üyelerinin birinin adıyla)

Başkalarının listelerini paylaşan sanatçılar: Son Feci Bisiklet, Nilipek, Büyük Ev Ablukada, No Clear Mind, Ah Kosmos, Ansızın Bi İnfilak, Danslı Parti

Hem kendi yaptıkları hem de başkalarının listelerini paylaşan sanatçılar: Demir Demirkan, Kesmeşeker, Cenk Taner, Nilüfer Yanya, Gaye Su Akyol, Akın Sevgör, Güntaç Özdemir, Kahraman Deniz, Can Gox, TNK (grup üyelerinin birinin adıyla)

Hazırlanan çalma listelerinin çoğunluğunda bir sanatçının takip ettiği/beğendiği sanatçılarla karşılaşmış oluyorsunuz. Eskiden röportajlarda ya da müzik programlarında bir soruyla geçilen bir detayın elinizin altında sürekli dinlenilebilir kılınması ve en önemlisi sevdiğiniz sanatçının önemsedikleri üzerinden müzik keşfi yapabilmeniz azımsanmayacak değerde. Çocukken karşılaşsaydım yüksek ihtimalle sevdiğim sanatçıların paylaştığı çalma listelerine de ayrı özen gösterirdim. Hayranlığımın da önemli bir ölçütü olarak benimserdim bu özellikleri.

Özellikleri sadece kendi parçaları üzerinden kullananlar da var. Mesela Nihil Piraye Artist Playlists’i kendi şarkıları üzerinden kullanmış. Manga cover’ladığı parçalardan bir liste yaratırken şarkıların orijinalini değil de kendi versiyonlarını koymuş (Aynı amaçla özelliği kullanan Multitap tersini yapmış).

Bu araştırmayı yaparken daha önce duymadığım birçok sanatçıyla karşılaştım. Üstte listelediğim sanatçıların önemli bir kısmı da bu kategoriye dahil. “Yeni dalgadan sanatçılar” temalı çoğu paylaşımları da mümkün olduğunca takip etmeye çalışan biri olduğumu eklemeliyim. Bir de sadece Spotify ortamındaki sanatçıları göz önünde bulundurmuş durumdayım. Bereketi düşünün…

Pop, hip-hop, jazz gibi diğer türlerde müzik yapan sanatçılara da ayrıca bakılabilir. Şimdilik bunlara öncelik yaratabilecek kadar zamanım olmadı.

Son olarak “her şeye geç uyanırız” düşüncesinin çoğunluk için hala geçerli olmasının yanı sıra düşündüğümden çok daha fazla sanatçının söz konusu özelliklerden yararlandığını görmek sevindirdi. Sadece çoğu zaman olduğu gibi birbirimizden habersiz kafamıza göre takılarak birbirimizi azımsıyoruz sanki.

Sponsor | Podcast| Slack | Facebook | Twitter | Instagram | Kodcular

Like what you read? Give aipenk a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.