Photo by Franck Veschi on Unsplash

Yapay zeka üretimi yankı fanuslarına hazır mıyız?

Medya, teknoloji ve gazeteciliğin geleceğine ilişkin kısa notlar #1

Merhaba, hafta boyunca birçok yazıyla, araştırmayla ya da projeyle karşılaşıyorum. Bu çalışmalarla ilgili notlar almak akılda kalmasını sağlıyor. Bundan sonra her hafta pazar, denk geldiğim medya ve teknoloji alanında yayınlanan çalışmalar hakkındaki notlarımı paylaşacağım.


👍🏻 Georges Abi-Heila Hackernoon’da yer alan yazısında, kullandığımız platformların, davranışlarımızı nasıl şekillendirdiği ve zamanımızı, dikkatimizi nasıl gasp ettiği üzerinde duruyor. Yazıdan öne çıkan bazı kısa notlar;

  • Sosyal medya platformları bildirimler ve “güncellemek için aşağı kaydır” özellikleriyle dopamin vaadederken, söz konusu platformlarda daha fazla zaman geçirmemizi sağlıyor.
  • Sosyal ağlardaki seçeneklerimiz bize sunulan kadar. Örneğin Tinder yalnızca fotoğrafına baktığımız kişi ile ilgili olumlu ya da olumsuz seçim yapmamızı zorunlu kılarken gerçek hayatta ilişkilerle ilgili seçeneklerimiz daha fazla: Şu çocuk tatlı gözüküyor | Bu kıza şans verebilirim | Kaybedecek hiçbir şeyim yok | Bana eski sevgilimi hatırlatıyor | Çekici gözüküyor | Asla tekrar birlikte olmam.
  • Sonsuz kaydırma: Facebook’ta zaman tünelimiz sonsuza kadar kaydırsak da tükenmiyor. YouTube videoları biz kapatmadıkça arka arkaya oynamaya devam ediyor.

🤖 CNN’den Arun Vishwanath “Haberleri robotlar yazdığında, demokrasiye ne olacak?” başlıklı yazısında, yapay zekanın habercilikte kullanılmaya başlanmasının gelecekte yaratabileceği sorunlar üzerine duruyor.

Vishwanath, olimpiyatlarda robotların haber yazımında çok iyi iş çıkardığını, insanlardan daha hızlı ve hatasız haberler yazabildiklerini, haberlerde daha fazla ayrıntının yer alabildiğinden bahsediyor.

Ancak uzun vadede robotların haber yazmaya başlamasıyla, okura dair elindeki veriyi daha iyi değerlendireceğini ve onun tüketmek istediği haberi yazarak aslında “yapay zeka üretimi yankı fanuslarının” ortaya çıkabileceğini belirtiyor.

Yankı fanusu nedir? Echo-chamber, yankı fanusu, kullanıcıların yalnızca kendi fikirlerini ve dünya görüşlerini tüketebildikleri, aksi görüşler veya kanıtlarla karşılaşamadıkları bir internet atmosferini tanımlıyor.


🏃 Facebook uzun süredir anne, baba, akraba işgali altında. Gençler arasında kullanım oranı düşerken, Facebook’taki sonu gelmez politik tartışmalar, sahte haberler daha fazla insanın Facebook’u terketmesine yol açıyor.

2017'nin son çeyreğinde kullanıcıların Facebook’ta zaman geçirme süreleri %5 düştü. 50 milyon saate denk gelen bu oran Facebook için kötüye gidişin sinyalini veriyor olabilir.

Eski Facebook Başkan Yardımcısı Chamath Palihapitiya da daha önce, sosyal medyanın toplumların işleyişindeki sosyal dokuyu bozduğunu söylemişti:

1 Proje

Haber, makale, görüş, köşe yazısı okumak için ödeme yapmayı zorunlu kılan ödeme duvarlarına (paywall) alternatif yeni bir model önerisi var. Playwall, kullanıcıdan okumak istediği metin için para yerine kişisel veri talep eden bir oyun duvarı.

Bazı basit sorularla kullanıcılara dair veri toplamayı uman proje Global Editors Network’ün bu seneki Startups for News yarışında.

“Karşı cinste nasıl görünürdük?” öğrenmek için çeşitli uygulamalara Facebook ile giriş yapıp, kişisel verimizi kontrolsüzce dağıttığımız düşünüldüğünde, haber için veri sunmak kulağa kötü gelmiyor.

1 Araştırma

MIT tarafından yapılan ve Science Dergisi’nde yayınlanan yeni araştırma, yanlış bilgi içeren tweetlerin insanlara doğru bilgi içeren tweetlerden altı kat daha hızlı ulaştığını ortaya koyuyor. Ayrıca bu zamana kadar botların da günahını almış olabiliriz. Araştırmaya göre insanlar yanlış bilginin sosyal ağlarda yaygınlaşması ve propaganda haline getirilmesi konusundaki ilk sorumlu.


Özet yazılarının ilki için bu haftalık bu kadar. Gelecek haftalarda daha fazlasına yer vermeyi umuyorum. Önerilerinizi iletmekten çekinmeyin lütfen.

Podcast| Youtube | Slack | Facebook | Twitter | Instagram | Kodcular

Like what you read? Give Mehmet Atakan Foça a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.