បទវិភាគ៖ តើ​ហេតុ​អ្វី​បានជា​គ្រួសារ​ត្រកូល ហ៊ុន តែង​លើកឡើង​អំពី​បដិវត្តន៍​ពណ៌?

លោក ហ៊ុន សែន តែងតែ​អួតអាង​ថា លោក​បាន​បង្កើត​សន្តិភាព​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ លោក​តែង​គំរាម​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​អំពី​បញ្ហា​បដិវត្តន៍​ពណ៌ និង​ចោទ​ក្រុម​នេះ ឬ​ក្រុម​នោះ​ថា​មាន​បំណង​ចង់​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​ពណ៌។

ក្នុង​ឱកាស​ថ្លែង​សារ​អបអរ​សាទរ​នៃ​ពិធី​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ប្រពៃណី​ជាតិ​កន្លងទៅ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ឆ្លៀត​រំឭក​រឿង​បដិវត្តន៍​ពណ៌​ដែល​គាត់​ធ្លាប់​ប្រើ​ជា​ការ​គំរាម​កម្ទេច​ចំពោះ​ក្រុម​អ្នក​រិះគន់ និង​អ្នក​ប្រឆាំង​ចំពោះ​ការ​ដឹកនាំ​របស់​គាត់។ បន្ទាប់ពី​ការ​គំរាម​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ចំណែក​កូនប្រុស​របស់​លោក​មួយ​រូប​ទៀត គឺ​លោក ហ៊ុន ម៉ានី បាន​លើកឡើង​ថា បដិវត្តន៍​ពណ៌​មិន​បាន​ទៅណា​ឆ្ងាយ​ពី​កម្ពុជា​ឡើយ។

តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​បដិវត្តន៍​ពណ៌?

អ្នកវិភាគ​ខ្លះ​និយាយ​ថា ពលរដ្ឋ​តែង​ងើប​ឡើង​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ផ្ដាច់ការ អំពើ​អយុត្តិធម៌​សង្គម និង​អំពើ​ពុករលួយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​ឈាន​ទៅ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​នោះ​ចេញពី​អំណាច​ដោយ​ជំនួស​មក​វិញ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​តាមរយៈ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​ពលរដ្ឋ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Columbia សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក Lincoln A. Mitchell បាន​ពន្យល់​ថា ចាប់ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០០៣ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០០៥ បាតុកម្ម​អហិង្សា​របស់​មហាជន​តាម​ដងផ្លូវ​បាន​កើត​ឡើង​ជាបន្តបន្ទាប់​ដើម្បី​ទម្លាក់​របប​ពុករលួយ និង​ផ្ដាច់ការ​ក្នុង​ប្រទេស Georgia ប្រទេស Ukraine និង​ប្រទេស Kyrgyzstan។ បាតុកម្ម​ទាំងនោះ​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំង​បី​នេះ​ដែល​គេ​ហៅថា ជា​ចលនា​បដិវត្តន៍​ពណ៌។

ព្រឹត្តិការណ៍​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​ក្នុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​២០១០។ យុវជន​មួយ​រូប​នៃ​ប្រទេស​ទុយណេស៊ី បាន​ធ្វើ​អត្តឃាត​ដោយ​ដុត​ខ្លួនឯង​ដែល​ជា​ការ​តវ៉ា​នឹង​អំពើ​អយុត្តិធម៌ និង​ពុករលួយ​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​មក​លើ​រូប​គាត់។ ការ​ស្លាប់​នៃ​យុវជន​រូប​នោះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទុយណេស៊ី ផ្ទុះ​កំហឹង និង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ទូទាំង​ប្រទេស​រហូត​ដល់​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ចេញពី​អំណាច។ ព្រឹត្តិការណ៍​ក្នុង​ប្រទេស​ទុយណេស៊ី នេះ បាន​ជះ​ឥទ្ធិពល​ដល់​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​តំបន់​រហូត​ដល់​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដូចជា​ប្រទេស​អេស៊ីប និង​ប្រទេស​លីប៊ី ជាដើម។

បើ​គេ​ពិនិត្យ​មើល​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​ទាំងនេះ គេ​អាច​កត់សម្គាល់​បាន​ថា ទង្វើ​អាក្រក់​របស់​រដ្ឋាភិបាល គឺជា​មូលហេតុ​នៃ​ការ​នាំ​ឲ្យ​មាន​បដិវត្តន៍​ពណ៌។ បើ​តាម​លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធាន​សហភាព​សហជីព​កម្ពុជា បាន​ថ្លែង​ក្នុង​កម្មវិធី Idea Talk កាលពី​ខែ​មេសា ថា អ្នក​ដែល​បង្កើត​បដិវត្តន៍​ពណ៌ គឺ​រដ្ឋាភិបាល មិន​មែន​ពលរដ្ឋ​នោះ​ទេ។

ចំណែក​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង ធ្លាប់​និយាយ​ជា​សាធារណៈ​ថា ពេល​ខ្លះ​ចលនា​បដិវត្តន៍​ពណ៌​កើត​ចេញពី​ផ្ទៃក្នុង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លួនឯង​តែ​ម្តង ដែល​មាន​មន្ត្រី​អសកម្ម​មិន​យកចិត្ត​ទុកដាក់​បម្រើ​រាស្ត្រ ហើយ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព និង​ប្រយោជន៍​របស់​ពលរដ្ឋ។

តើ​ហេតុ​អ្វី​លោក ហ៊ុន សែន និង​កូនៗ​របស់​គាត់​តែងតែ​លើកឡើង​អំពី​បញ្ហា​បដិវត្តន៍​ពណ៌​ដូច្នេះ?

លោក ហ៊ុន សែន ជា​អតីត​ទាហាន​ខ្មែរក្រហម​មួយ​រូប។ ក្នុង​របប​ផ្ដាច់ការ​ឃោរឃៅ​ដូច​ខ្មែរក្រហម​នេះ មេដឹកនាំ​តែង​មាន​ការ​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ខ្លាំង និង​សង្ស័យ​ច្រើន។ ហេតុ​នេះ ការ​ដឹកនាំ​របស់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​ដូច ប៉ុល ពត គឺ​ផ្អែក​តែ​លើ​មនុស្ស​ដែល​ខ្លួន​ទុកចិត្ត ឬ​ចាត់ទុក​ជា​មនុស្ស​ស្អាតស្អំ​ដែល​ស្មោះស្ម័គ្រ និង​ដើរ​តាម​មាគ៌ា​បក្ស។

ដូច្នេះ ការ​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ក្លាយជា​នាយ​ទាហាន ឬ​ជា​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម អាច​ដោយសារ​លោក​ជា​មនុស្ស​ឆ្អិនឆ្អៅ​ទទួល​យក និង​អនុវត្ត​មនោគមវិជ្ជា​កុម្មុយនីស្ត​ឃោរឃៅ​របស់​ខ្មែរក្រហម​ដែរ។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​កូនប្រុស​ច្បង​របស់​លោក គឺ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុង​ពិធី​រំឭក​ខួប​លើក​ទី​២០ នៃ​ការ​បង្កើត​កងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ។ (រូប​ឯកសារ)

អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​សង្គម លោក សុខ សុគន្ធ បាន​ថ្លែង​ក្នុង​កម្មវិធី Idea Talk របស់ The Cambodia Daily កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២២ ថា ថ្វីបើ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ទី​មួយ​បាន​រលាយ​រលត់ តែ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ទី​២ ទី​៣ បាន​កើត​ឡើង។

ការ​លើកឡើង​របស់​លោក សុខ សុគន្ធ ទំនង​ជា​ចង់​សំដៅ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​ទាយាទ​បន្ត​មនោគមន៍វិជ្ជា​របស់​ក្រុម​ខ្មែរក្រហម​ទី​១ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ ប៉ុល ពត។

ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ប៉ុល ពត និង​ក្រុម​របស់​គាត់​សម្លាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ប្រមាណ​ពីរ​លាន​នាក់ ដោយសារតែ​ការ​លាប​ពណ៌ និង​ចោទ​ថា​ជា​ភ្នាក់ងារ CIA របស់​អាមេរិក ក្បត់​អង្គការ ឬ​មាន​បំណង​ចង់​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល ជាដើម។ ពួក​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​តែង​បង្កើត​លេស លាប​ពណ៌ និង​ចោទប្រកាន់​នរណា​មួយ​នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ចង់​ចាប់ ឬ​សម្លាប់​អ្នក​នោះ។

ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​កាលពី​ជិត​កន្លះ​សតវត្ស​មុន លោក ហ៊ុន សែន ដែល​កំពុង​ដឹកនាំ​របប​ផ្ដាច់ការ​នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន បាន​អនុវត្ត​ស្រដៀង​គ្នា​ទៅ​នឹង​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម ប៉ុល ពត ដែរ តាមរយៈ​ការ​លាប​ពណ៌ និង​ការ​ចោទ​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ដែល​លោក​ចង់​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ ឬ​ចង់​កម្ចាត់​ចោល​ពី​ឆាក​នយោបាយ។

ដូច្នេះ ការ​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន តែងតែ​លើកឡើង​អំពី​បដិវត្តន៍​ពណ៌ គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដដែលៗ​ដើម្បី​គំរាម ឬ​មាន​បំណង​កម្ចាត់​នរណា​ម្នាក់ ហើយ​អ្វី​ដែល​គាត់​កំពុងតែ​ធ្វើ​នេះ គឺ​ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ដែល​បាន​ធ្វើ​កាលពី ៤៧​ឆ្នាំ​មុន។

ដូច្នេះ អ្វី​ដែល​លោក សុខ សុគន្ធ អះអាង គឺ​ចង់​មាន​ន័យ​ថា លោក ហ៊ុន សែន ជា​អ្នក​ស្នង​ត្រកូល​ខ្មែរក្រហម​ជំនាន់​ទី​២ រីឯ​កូន​របស់​លោក​ដែល​ទទួល​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ពី​លោក​ក្នុង​ការ​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដូច​គ្នា​នោះ អាច​ជា​អ្នក​បន្ត​វេន​ខ្មែរក្រហម​ជំនាន់​ទី​៣។

តែ​បើ​គេ​សង្កេត​អំពី​ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​ឡើង​កាន់​អំណាច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន លោក​មិន​ដែល​បាន​អំណាច​តាម​វិធី​សុចរិត ឬ​ការ​គាំទ្រ​ដោយ​ពលរដ្ឋ​តាមរយៈ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌​ម្តង​ណា​ឡើយ។

ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៥ លោក ហ៊ុន សែន ទទួល​បាន​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​តាមរយៈ​ការ​លើក​បន្តុប​ដោយ​ប្រទេស​វៀតណាម។ វៀតណាម​បាន​ផ្តល់​តំណែង​ឲ្យ​លោក​នៅ​ពេល​នោះ ដោយសារតែ​លោក​បាន​ស្មោះស្ម័គ្រ​បម្រើ​វៀតណាម​ឥត​ងាករេ។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ទទួល​តំណែង​កំពូល​នេះ គឺ​បន្ទាប់ពី​លោក និង​កងទ័ព​វៀតណាម បាន​សម្រុក​ចូល​ចាប់​ខ្លួន​លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ដែល​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ពេល​នោះ។

ក្រោយ​មក​ទៀត តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ទទួល​ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ មក គឺ​សុទ្ធតែ​ធ្វើឡើង​តាម​កម្លាំង​យោធា និង​ការ​កេងបន្លំ​សន្លឹកឆ្នោត។

លោក​​​នាយក​​​រដ្ឋ​​​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងភរិយា​​​របស់​​​លោក​​​ គឺលោកស្រី ប៊ុន រ៉ានី ពិភាក្សា​​​ជាមួយ​​​មន្ត្រី​​​បោះឆ្នោត ខណៈ​​​ទៅ​​​ចុះ​​​ឈ្មោះ​​​បោះឆ្នោត​​​ក្នុង​​​ក្រុង​​​តាខ្មៅ​​​ ខេត្ត​​​កណ្តាល​​​។ (រូបថត​ឯកសារ)

ចំណុច​ទាំងនេះ អាច​បញ្ជាក់​ថា លោក ហ៊ុន សែន គ្មាន​ជំនឿ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ ឬ​ការ​បោះឆ្នោត​តាម​ឆន្ទៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នោះ​ទេ គឺ​លោក​ជឿ​តែ​លើ​អំពើ​ហិង្សា និង​ផ្ដាច់ការ​តែប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុ​នេះ វិធី​គ្រប់គ្រង​អំណាច​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺជា​វិធី​គាបសង្កត់ បង្ក្រាប និង​កម្ចាត់​គូប្រកួត ឬ​គូ​ទំនាស់ ដូច​អ្វី​ដែល ប៉ុល ពត បាន​ធ្វើ​ក្នុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៧០។ ដូច្នេះ លោក​តែងតែ​បង្កើត​លេស​ផ្សេងៗ​ដើម្បី​ចោទ និង​ចាប់​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ រឿង​បដិវត្តន៍​ពណ៌​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន និង​កូន​របស់​លោក​តែងតែ​លើកឡើង​នោះ អាច​គ្រាន់​តែ​ជា​លេស​ដើម្បី​គំរាម ឬ​ចាត់ការ​លើ​បុគ្គល ឬ​ក្រុម​ណា​មួយ​តែប៉ុណ្ណោះ។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត មេដឹកនាំ​នៃ​របប​ផ្ដាច់ការ​ច្រើនតែ​មាន​ការ​សង្ស័យ​ច្រើន ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​ខ្លួន​រង​ការ​រិះគន់​អ្វី​មួយ ខ្លួន​តែង​គិត​ថា​អ្នក​នោះ​ហ៊ាន​ប្រឆាំង ឬ​ចង់​ក្បត់​នឹង​ខ្លួន។ ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ចំណុច​នេះ​ដែរ លោក សុខ សុគន្ធ ធ្លាប់​បាន​ប្រាប់ The Cambodia Daily ថា លោក ហ៊ុន សែន គឺជា​មនុស្ស​ចូលចិត្ត​ពាក្យ​បញ្ជោរ ហើយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​មតិ​ផ្ទុយ ឬ​ជំទាស់​អ្វី​នោះ​ទេ។

ប៉ុន្តែ​អំពើ​ផ្ដាច់ការ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​បង្កើត​នូវ​រឿង​អយុត្តិធម៌​សង្គម និង​សេចក្តី​ឈឺចាប់​ជាច្រើន​ចំពោះ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ ដូច្នេះ​មតិ​រិះគន់​ចំពោះ​ទង្វើ​អាក្រក់​របស់​លោក គឺជា​រឿង​ដែល​ជៀស​មិន​ផុត។

ដូច្នេះ នៅ​ពេល​ដែល​លោក​ប្រឈម​នឹង​ការ​រិះគន់ គួបផ្សំ​នឹង​ចរិត​របស់​លោក​មិន​ចូលចិត្ត​ស្តាប់​ពាក្យ​មិន​ល្អ​ផង​នោះ លោក ហ៊ុន សែន ក៏​ចាប់ផ្តើម​សង្ស័យ​ថា អ្នក​រិះគន់​ទាំងនោះ គឺ​ចង់​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​ពណ៌។

ចំណែក​លោក គឹម សុខ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ សង្គម និង​ជា​ប្រធាន​វេទិកា​ពលរដ្ឋ ឬ People Forum ធ្លាប់​បាន​លើកឡើង​ក្នុង​កម្មវិធី Idea Talk របស់ The Cambodia Daily កាលពី​ខែ​មេសា កន្លងទៅ​នេះ​ថា ការ​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន លើកឡើង​អំពី​បដិវត្តន៍​ពណ៌ គឺ​ដើម្បី​បំភ័យ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទទួល​យក​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ឃុំ-សង្កាត់​ខាងមុខ ដែល​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​មួយ​លោក​រៀបចំ និង​ចាត់ចែង​តាម​អំពើ​ចិត្ត។

ដូច្នេះ ការ​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន និង​កូន​របស់​លោក​តែង​លើកឡើង​អំពី​បញ្ហា​បដិវត្តន៍​ពណ៌ អាច​ជា​លេស​ដែល​ពួកគេ​ប្រឌិត​ឡើង ដើម្បី​គំរាម ឬ​ដើម្បី​កម្ចាត់​ក្រុម​អ្នក​រិះគន់ និង​ជន​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​មាន​មតិ​ផ្ទុយ​ពី​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក​តែប៉ុណ្ណោះ៕

--

--

--

គេហទំព័រផ្លូវការ សារព័ត៌មាន ឌឹ ខែមបូឌា ដេលី ជាភាសាខ្មែរប្រចាំថ្ងៃ

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store
The Cambodia Daily

The Cambodia Daily

All the News Without Fear or Favor

More from Medium

Xubba token ($XUBA) — Whitepaper v1.0 is now LIVE!

The Lowdown on Initial Token Offerings (ITOs)

RT3 — The Vision

5/26/2022