“Đời thay đổi, nên chúng ta thay đổi”(*)

Cơ quan tổ chức chuyến đi dã ngoại “thay đổi không khí”, theo lịch hẹn, mọi người tập trung tại một điểm rồi lên xe cùng đi. Biết vậy, nhiều gia đình gọi một chuyến Grab để đi từ nhà đến điểm tập trung, tính ra rẻ hơn hẳn so với taxi truyền thống.

Hầu như ai dùng điện thoại thông minh cũng biết đến Uber, Grab như những hình thức “taxi” rẻ và tiện lợi. Chỉ cần tải ứng dụng về, gõ vài thông tin điểm đi, điểm đến là nắm được ngay giá cước, loại xe, thậm chí là cả tên tài xế. Nhà nhà xài ứng dụng, người người xài ứng dụng, nên ngành taxi truyền thống bị cạnh tranh dữ dội. Tháng 5–2017, Vinasun — một “ông lớn” trong ngành taxi Việt Nam — gửi kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ, cho hay chỉ riêng trong ba tháng đầu năm, hơn 4.200 người đã nghỉ việc, 300 đầu xe nằm bãi hơn 10,000 tài xế biểu tình phản đối hoạt động của Uber và Grab tại Việt Nam. Vinasun cho rằng nhờ dùng hợp đồng điện tử thay đồng hồ tính tiền, hai hãng này né được các nghĩa vụ thuế, phí và hầu như không chịu bất kỳ chi phí phát sinh nào như taxi. Trả lời báo chí, lãnh đạo Vinasun cho rằng mình “chấp nhận cạnh tranh nhưng phải bình đẳng, cùng chính sách, cơ chế quản lý, các nghĩa vụ công bằng.”

Nhưng “công bằng” không có nghĩa là “cào bằng”. Đầu tháng 6–2017, Bộ Giao thông Vận tải đã có văn bản trả lời kiến nghị của hãng taxi này. Riêng đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng đối với loại xe dưới 9 chỗ, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép thí điểm ứng dụng hợp đồng điện tử, xem đây là động lực của việc áp dụng công nghệ hỗ trợ quản lý, kết nối hoạt động vận tải hành khách.

Chẳng phải riêng ở Việt Nam, cuộc chiến giữa taxi truyền thống và các hãng vận chuyển thuộc nền kinh tế chia sẻ như Uber, Grab đang diễn ra trên khắp thế giới. Kể từ năm 2014, những chiếc taxi sơn đen đặc trưng của thủ đô London (Anh) đã bắt đầu tung ra nhiều chiến dịch nhằm khiến dân chúng…động lòng. Không hiệu quả, họ chuyển sang kiện tụng và biểu tình. Rốt cuộc, vụ biểu tình vào mùa hè năm 2014 của tài xế taxi London đã khiến số người đăng ký Uber tăng lên đến 850% — một “phản ứng ngược” quá…tàn khốc.

Các bài báo nói về cuộc chiến này thường thu hút bình luận từ bạn đọc. Trên trang vietnamnet.vn, một người dân viết: “Đơn giản thôi, vì công nghệ Grab hiện đại, xe, xăng, phí bảo dưỡng do đối tác chủ động, giá cước rõ ràng, lộ trình chi tiết, ứng dụng dễ sử dụng,..nên người dân dùng nhiều. Hơn nữa, Grab lại cắt giảm được nhiều khâu trong việc quản lý, chỉ cần đầu tư cho công nghệ, lại được nhiều người sử dụng thì giá cước rẻ là đúng rồi…”

Không chịu nằm chờ chết, nhiều hãng taxi trên khắp thế giới đang tìm cách thay đổi để sinh tồn. Tháng 4–2017, Thị trưởng thành phố Montreal (Canada) Dennis Coderre cho chạy chương trình thiết kế lại hình ảnh taxi truyền thống với màu sắc đồng phục và từ “Bonjour” (“Xin chào”) in trên cửa, nhằm biến chúng thành “biểu tượng” của thành phố. Nói chuyện với các hãng taxi, ông Coderre hỏi: “Các anh muốn cứ sống mãi trong quá khứ, hay tự tạo cho mình những công cụ để tiếp tục tồn tại? Khi Uber đã xuất hiện trong thế giới này rồi, thì ngành công nghiệp taxi chỉ có nước tự phát minh lại bản thân nó thôi.” Song công cuộc đổi mới này vẫn còn lắm gian nan, bởi nội trong giới taxi đã có lắm tranh cãi vì các chi phí phát sinh khi phải thiết kế lại.

Cuộc chiến giữa taxi và Uber, Grab cho thấy, nếu cứ giữ mãi những thứ cũ kỹ thì rất khó phát triển. Không ai nhắm mắt làm ngơ được trước những phương thức vận chuyển mới hợp pháp, tiện dụng, kinh tế. Taxi muốn tồn tại thì phải thay đổi, và có lẽ nhà nước cũng cần định hướng, hỗ trợ trong cuộc chiến sinh tồn này. Trở lại câu chuyện của Vinasun, văn bản trả lời của Bộ Giao thông Vận tải nêu rõ: “Trong trường hợp các đơn vị vận tải hoạt động theo đúng các loại hình nêu trên và chấp hành đầy đủ các quy định mà có sử dụng các phần mềm ứng dụng nhằm mục đích hỗ trợ cho điều hành hoạt động vận tải, quản lý doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải và hiệu quả của doanh nghiệp thì Bộ Giao thông vận tải luôn đồng tình ủng hộ.”

Chẳng phải riêng taxi, có lẽ mọi lĩnh vực trong đời sống hiện đại đều đối mặt với sự thay đổi hằng ngày, hằng giờ. Trung tâm mua sắm phải cạnh tranh với các ứng dụng mua sắm trực tuyến. Thậm chí trường đại học cũng phải cạnh tranh với các trường học điện tử chi phí thấp, thời gian linh hoạt,…Bản thân mỗi người, trong đời ắt hẳn cũng nhiều lần phải thay đổi. Lúc nhỏ thì thay đổi khi lần đầu đến trường. Lớn hơn một chút thì thay đổi công việc, môi trường sống. Rồi ngay trong công việc, cũng có lúc phải thay đổi cách tư duy, công nghệ,… Nếu cứ bảo thủ mà ôm mãi những điều đã cũ, chắc chỉ có nước đi lùi chứ không tiến nổi.

Có một câu nói không rõ tác giả: “Đừng sợ sự thay đổi. Nó có thể khiến bạn mất đi một điều gì đó tốt, nhưng cũng có thể giúp bạn đạt được một điều tốt hơn.” Sự thay đổi đem lại cả thử thách lẫn cơ hội, và quá trình thích nghi không phải lúc nào cũng dễ dàng (nếu dễ thì các hãng taxi đã không tốn tiền kiện tụng, tranh chấp nhiều đến thế).

Chẳng ai có thể nhắm mắt làm ngơ, chỉ có thể thay đổi để sinh tồn. Đến đây, xin được nói thêm: “đời thay đổi nên chúng ta (cũng cần) thay đổi.”

Nguồn: emaze.com

(*) Lấy ý tưởng tư tựa một quyển sách bán chạy (bestseller) của tác giả người Mỹ Andrew Matthews: “Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi”

-kani-

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.