An ordinary guy who passionately in technology & design.

Sep 16, 2016

PHP Arrays

ในการเขียนโปรแกรมบ่อยครั้งที่เราต้องทำงานกับอาเรย์ไม่ว่าจะเป็นการดึงข้อมูลจาก API ต่างๆ หรือการดึงข้อมูลจากฐานข้อมูล งานส่วนใหญ่ก็วุ่นอยู่กับอาเรย์แทบทั้งนั้น

โดยทั่วไปเมื่อเราต้องเปลี่ยนแปลงข้อมูลในอาเรย์เรามักจะสร้างตัวแปรผลลัพธ์เป็น อาเรย์ว่าง แล้ววนรอบอาเรย์ต้นแบบ เปลี่ยนแปลงค่า แล้วนำค่าที่ได้มาเพิ่มใน อาเรย์ผลลัพธ์ เช่น

$numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6];

$increased_numbers = [];
foreach ($numbers as $number) {
    $increased_numbers[] = $number + 1;
}

$even_numbers = [];
foreach ($increased_numbers as $number) {
    if ($number % 2 === 0) {
        $even_numbers[] = $number;
    }
}

$string_numbers = [];
foreach ($even_numbers as $number) {
    $string_numbers[] = (string) $number;
}

$concat_strings = '';
foreach ($string_numbers as $string_number) {
    $concat_string .= $string_number;
}

จากตัวอย่าง สังเกตว่า ณ ช่วงเวลาหนึ่ง ตัวแปร $increased_numbers, $even_numbers, $string_numbers, $concat_strings นั้นมีค่าว่าง และเมื่อการทำงานผ่านไปช่วงหนึ่ง ตัวแปรเหล่านั้นกลับมีค่าอื่นมาซะอย่างงั้น

ลองคิดดูว่าหากมีโค้ดแบบนี้มากๆ เข้ามันจะอ่านยากและ Debug วุ่นวายขนาดไหน (ผมก็เขียนโค้ดแบบนี้เป็นประจำและเมื่อวันที่โค้ดมันเพิ่มมากขึ้น มันจัดการยากขึ้นและมันไม่สนุกเอาซะเลย)

Immutability

จากปัญหาเรื่องตัวแปรมีการเปลี่ยนแปลงค่าที่เจอ สามารถแก้ได้ด้วยการให้ตัวแปรไม่สามารถเปลี่ยนแปลงค่าได้นั่นเองครับ ซึ่งนั่นคือการสร้างตัวแปรให้เป็น constant แต่ใน PHP นั้น const และ define กลับเป็นอะไรที่ข้อจำกัดเยอะมาก ผมเลยแก้ไขด้วยการเคารพตัวเองครับ ว่าเราไม่เปลี่ยนแปลงค่าตัวแปรครับ ฮ่าๆๆๆๆๆ

Data Transformation

เมื่อเราดี่มน้ำสาบานแล้วว่าจะไม่เปลี่ยนแปลงค่าตัวแปรใดใดแล้ว จะทำอย่างไรล่ะถึงจะสร้างตัวแปรพร้อมกับผลลัพธ์ที่เราต้องการได้เลย

เราสามารถใช้ความสามารถ Map, Reduce และ Filter ของอาเรย์เองในการสร้างผลลัพธ์ใหม่จากอาเรย์ต้นฉบับได้ครับ จากตัวอย่างแรกลองมาเขียนใหม่โดยใช้ Map, Reduce และ Filter กัน

const numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6];

$increased_numbers = array_map(function($number) {
    return $number + 1;
}, numbers);

$even_numbers = array_filter($increased_numbers, function($number) {
    return $number % 2 === 0;
});

$string_numbers = array_map(function($number) {
    return (string) $number;
}, $even_numbers);

$concat_strings = array_reduce($string_numbers, function($result, $number) {
    return $result .= $number;
}, '');

จากตัวอย่าง จะเห็นว่าเราแก้ปัญหาเรื่องการเปลี่ยนแปลงค่าของตัวแปรได้แล้ว แต่มันจะดีกว่าไหม ถ้าเราเอาแต่ละเหตุการณ์ที่เราทำมาเขียนเป็นฟังก์ชันและเรียกใช้งานต่อกันไปเรื่อยๆ ลองมาดูตัวอย่างกันครับ

const numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6];

$increment = function($numbers) {
    return array_map(function($number) {
        return $number + 1;
    }, $numbers);
};

$fetch_even = function($numbers) {
    return array_filter($numbers, function($number) {
        return $number % 2 === 0;
    });
};

$to_string = function($numbers) {
    return array_map(function($number) {
        return (string) $number;
    }, $numbers);
};

$concat = function($strings) {
    return array_reduce($strings, function($result, $string) {
        return $result .= $string;
    }, '');
};

$result = $concat($to_string($fetch_even($increment(numbers))));

จากตัวอย่างข้างบน จะเห็นว่าเมื่อเรามองที่ตัวแปร $result เราสามารถมองออกได้ว่าผลลัพธ์เกิดมาจากการทำอะไรบ้าง ดูง่ายขึ้นกว่าตัวอย่างก่อนหน้า แต่ก็ยังอ่านยากอยู่บ้างเพราะฟังก์ชั่นที่จะเริ่มทำงานเป็นฟังก์ชันแรกคือฟังก์ชันที่อยู่ในสุด

Composition

เมื่อมันยังดูยากอยู่ เราลองมาสร้างฟังก์ชันหนึ่งซึ่งจะเกิดจากการประกอบหลายๆ ฟังก์ชันขึ้นมาเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่เราต้องการ ลองมาดูตัวอย่างกันครับ

$compose = function($fn1, $fn2, $fn3, $fn4) {
    return function($numbers) use ($fn1, $fn2, $fn3, $fn4) {
        return $fn4($fn3($fn2($fn1($numbers))));
    };
};

// เมื่อเรียกใช้งานด้วยตัวแปรและฟังก์ชันจากตัวอย่างก่อนหน้านี้

$result = $compose(
    $increment,
    $fetch_even,
    $to_string,
    $concat)(numbers);

จะสังเกตว่ามันอ่านง่ายขึ้นมากตอนเรียกใช้งาน แต่มันติดปัญหาอยู่อีกอย่าง คือ เมื่อเราต้องการเพิ่มจำนวนฟังก์ชันที่ต้องการใช้งาน เราต้องเพิ่ม Argument เข้าไปเรื่อยๆ

เราสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้ด้วยการใช้ Variadic functions เพื่อรับ Arguments ได้โดยไม่ต้องระบุจำนวนร่วมกับ Array reduce ครับ

$better_compose = function(...$fns) {

    // $fns ที่รับมาจะเป็นอาเรย์ของฟังก์ชัน
    return function($numbers) use ($fns) {
        return array_reduce($fns, function($result, $fn) {
            return $fn($result);
        }, $numbers);
    };
};

// เมื่อเรียกใช้งานด้วยตัวแปรและฟังก์ชันจากตัวอย่างก่อนหน้านี้

$result = $better_compose(
    $increment,
    $fetch_even,
    $to_string,
    $concat)(numbers);

และหน้าตาโค้ดเราเมื่อเขียนใหม่แล้วก็จะหน้าตาแบบนี้ครับ

const numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6];

$increment = function($numbers) {
    return array_map(function($number) {
        return $number + 1;
    }, $numbers);
};

$fetch_even = function($numbers) {
    return array_filter($numbers, function($number) {
        return $number % 2 === 0;
    });
};

$to_string = function($numbers) {
    return array_map(function($number) {
        return (string) $number;
    }, $numbers);
};

$concat = function($strings) {
    return array_reduce($strings, function($result, $string) {
        return $result .= $string;
    }, '');
};

$better_compose = function(...$fns) {
    return function($numbers) use ($fns) {
        return array_reduce($fns, function($result, $fn) {
            return $fn($result);
        }, $numbers);
    };
};

$result = $better_compose(
    $increment,
    $fetch_even,
    $to_string,
    $concat)(numbers);

หวังว่าจะมีประโยชน์กับหลายๆ คนนะครับ ผิดพลาดประการใดหรือมีข้อแนะนำคอมเมนต์ได้เลยครับ 😀