Kitapları Mutlu Eden Biri: Slávka Pauliková

Tipografiden ciltleme tekniklerine, yazı tasarımından kitap tasarımına kadar uzanan her konuda uzmanlaşan Slávka Pauliková ile kısa bir sohbet ettik.


Slávka, siz hem kitap hem de yazı tasarımı okudunuz. Yazı tasarımı okumak kitaplara bakışınızı nasıl etkiledi?

Yazı tasarımında, kitaplarda olduğu gibi, bir fikri pek çok koşula uyum sağlayabilecekmiş gibi tasarlamak gerekiyor. Her sayfa özgür ve özgünce düşünülse de, bir sistemin parçası olarak çalışabilmeli; tıpkı bir yazıtipinin glifleri gibi. Ayrıca tipografi ve sayfa düzeni birbirinden o kadar da ayrı şeyler değiller. Kitabın bütün öğelerini bir bütün olarak görmek lazım. Örneğin yazı tasarlarken oluşturduğunuz satırlama ve uyumlama ölçüleri safya düzenindeki başka ölçüler ile direkt orantılı olabilir. Ayrıca iki branş da insana sabırlı olmayı öğretiyor; çünkü bazı kitap ve yazı tasarımı projelerim üç yılın üzerinde sürdü.

slavka-paulikova_book25
slavka-paulikova_book25

Kâğıt yapımı ve kitap ciltleme konularında da bilginiz ve deneyiminiz var; uzmanlaştığınız söylenebilir. Bu alanlarda da birikime sahip olmak özellikle tasarım sürecinde size yardımcı oldu mu?

Kâğıtların özellikleri ve ciltleme teknikleri üzerinde uzmanlaşmak, kitap yapımının tarihçesini anlamama yardımcı oldu. Kâğıdın ve matbaanın günümüze geliş serüvenini daha iyi anladım. Kitapları yalnızca iki boyutlu nesneler gibi düşünerek tasarlamak yerine, üç boyutlu bir bakış açısıyla tasarlamam gerektiğini anlamam böylece daha da kolaylaştı. Ayrıca kullanabileceğiniz kâğıtları bilmek, kendi ciltleme tekniklerinizi geliştirebilmek, kitap tasarımında verdiğiniz kararları sadece sayfa üzerinde verdiğiniz kararların ötesine taşımanıza yardımcı oluyor. Bu açıdan da bu konularda bilgi sahibi olmak tasarım açısından oldukça önemli.

IMG_1863
IMG_1863

Peki kitapların geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Çalıştığım projeleri insanların bilgi seviyesini ve kültürünü geliştirecek nesneler olarak görmek hoşuma gidiyor. Bu kitaplar büyük ihtimalle yıllarca kütüphanelerde yaşayacak ve yaşlanacaklar. Umarım okuyucular da bu kitapların varlığından benim kadar mutlu oluyordur. Gün geçtikçe daha az kitap basıldığı bir gerçek, ama ne olursa olsun ileride de kendimizi bugün olduğu gibi güzel kitaplarla çevreleyebileceğimizi düşünüyorum. Kitapların daha nezih ve daha özel nesneler olacakları inancındayım.

Sizce başarılı tasarım nedir?

Özgünlük, zekâ ve sadelik başarı ile bir araya geliyorsa ve de işlevsel olarak çalışıyorsa başarılıdır denebilir.

Bu şekilde projeler gerçekleştiren sizin de takip ettiğiniz tasarımcılar var mı?

Project Projects, HeyDays, Walter Nikkels, Lars Müller gibi isimler takip ettiklerimin başında geliyor.

ffdora_sketches
ffdora_sketches

FontFont yazı kütüphanesi üzerinden satışa sunduğunuz FF Dora yazıyüzünün tasarım sürecini merak ediyoruz.

Aslında kitap tasarımı beni Dora’yı tasarlamaya itti diyebiliriz. Özellikle kitaplarda kullanılmak üzere okunurluğu yüksek bir yazı ailesi oluşturmak istedim. Kitap tasarlarken bir ya da iki biçemden ya da ağırlıktan fazlasını kullanmak gerekli olmadığından hatta bir ağırlıkla bile güzel kitaplar tasarlanıyor olmasına rağmen küçük bir yazı ailesi tasarlamaya karar verdim.

Bunun yanında el yazısı Dora’nın karakter konseptinin temelini oluşturdu. Uzun zamandır değişik yazı tekniklerini inceliyorum. Küçüklükten itibaren bize yazının ve yazmanın nasıl öğretildiği, ilerleyen yaşlarda öğretilen yazının nasıl değiştiği ve geliştiği üzerine oldukça fazla düşündüm. Ayrıca el yazısının kitaplara uygun yazıtipleri ile olan ilişkisini araştırmak istedim. Kursiv kadar doğru bağlantılı olmasa da özellikle eğik biçemde ve ‘k’ glifinde bu vurgu görülebilir.

FF-Dora-in-use1
FF-Dora-in-use1

Tasarım sürecinde bazen bu hedefi gerçekleştirmek için zorlandığınız da olmuştur o zaman.

FF Dora küçük bir yazı ailesi olsa da, çok dil destekli olan sürümünün her glifini tüm biçemlerde birbirine uyumlu yapabilmek sürecin en zor yanı oldu diyebilirim.

ffdora-specimen
ffdora-specimen

Zorlu bir süreç, ilham ve motivasyon kaynaklarını da önemli kılıyor.

Bu yüzden zaman bulabildikçe mimariyle, endüstriyel tasarımla, modayla, müzikle ve yiyeceklerle haşır neşir oluyorum.

Zaman ayırdığınız için teşekkürler. Son olarak gelecekle ilgili planlarınızı ya da umutlarınızı da bizimle paylaşırsanız seviniriz.

Şu anda Amsterdam’da Joost Grootens için çalışıyorum ve bugüne kadar İngilizce, Almanca, Fransızca, Hollandaca, Slovakça ve Çekçe kitaplar tasarladım. Örneğin Türkçe gibi dillerde ve Türkiye gibi dil açısından zengin ülkelerden müşterilerle yeni bağımsız projeler üzerinde çalışmayı umuyorum. Bu samimi sohbet için asıl ben teşekkür ederim.


Slávka Pauliková Hakkında

Slávka Pauliková özellikle karmaşık kitap tipografisine yoğunlaşmış bir yazı ve kitap tasarımcısıdır. İşleri editoryal tasarımın yazı tasarımı da dahil olmak üzere hemen hemen her aşamasını kapsamaktadır. Özellikle yazı tasarımcısı olarak karmaşık sayfa yapılarının olduğu kitaplarda ve özellikle mimari kitaplarında çözüm sunabilecek yazı tasarımları elde etmeyi amaçlayan Pauliková, Slovakya’da görsel iletişim tasarımı öğrenimi görmüş buna ilave olarak ise Hollanda Kraliyet Sanat Akademisi bünyesinde faaliyet gösteren “Yazı ve Medya” kursunu da başarıyla tamamlamıştır. 2013 yılında Dora adını verdiği yazıyüzünü FontFont yazı kütüphanesine katan Pauliková, Hollanda’nın Lahey şehrinde bağımsız tasarımcı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

http://www.slavkapaulikova.com
https://www.fontfont.com/fonts/dora

Söyleşi ve Çeviri: Alpkan Kırayoğlu
Çeviri editörü: Oğuzhan Öçalan
Fotoğraflar: Slávka Pauliková
Söyleşi Tarihi: Ocak, 2014

Türkçe Tipografi Topluluğu

Yazı tasarımı kültürü için üretiyoruz.

Türkçe Tipografi Topluluğu

Written by

Türkçe Tipografi Topluluğu | Turkish Typography Society

Türkçe Tipografi Topluluğu

Yazı tasarımı kültürü için üretiyoruz.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade