Tipografi Haberleri: Ekim 2019
Tipografi ile ilgili dikkate değer haberlerin yer aldığı aylık bülten.

Big Shoulders, Google Fonts’a eklendi.
Patric King tarafından tasarlanan Big Shoulders yazıyüzünün sergi ve metin sürümleri Google Fonts’a eklendi. Chicago kenti ve vatandaşları için hazırlandığı belirtilen açık font lisanslı (AFL) Big Shoulders, her sürümünde sekiz ağırlıkla kullanıcılara sunuluyor. Yazıyüzünde özellikle diyakritik işaretlerde göze çarpan hatalar olsa da, GitHub sayfası üzerinden geliştirilmeye açık.

FontShop, 30. yılını %30 indirimle kutluyor.
1989 yılında Joan ve Erik Spiekermann tarafından kurulan FontShop, otuzuncu yılını otuz FontFont ailesinde yüzde otuz indirimle kutluyor. Albert Jan-Pool’un FF DIN, Erik Spiekermann’ın FF Meta ve Meta Serif, Hannes von Döhren ve Christoph Koeberlin’in FF Mark gibi otuz ünlü yazıyüzünün yer aldığı indirim kampanyası otuz gün boyunca sürecek.

Kris Sowersby: “Yeni Zelanda yazıyüzü diye bir şey yoktur.”
“İngilizlerin Gill Sans’ı, Fransızların Garamond’u, İtalyanların Bodoni’si, İsviçrelilerin Helvetica’sı var. Bir yazıyüzü ile tasarlandığı yer arasında bir ilişki var mı? Bir yazıyüzünün bölgesel aksanı olabilir mi?”
Klim Type Foundry’den Kris Sowersby’nin tipografi ve mekân ilişkisi üzerine verdiği bir konferans. (İng.)

Comic Sans gündemden düşmüyor.
Emma Goldberg, Rudy Giuliani’nin ortaklarını temsil eden bir avukatın Comic Sans ile dizilmiş belgeye yaptığı itiraz sonrasında Twitter’da çıkan tartışma üzerine The New York Times’da bir yazı kaleme almış. (İng.)
“Comic Sans’ı seviyorsanız, tipografi hakkında fazla bir şey bilmiyorsunuz. Comic Sans’tan nefret ediyorsanız, yeni bir hobiye ihtiyacınız var.”
Vincent Connare

iOS 13 ve iPad OS ile özel fontlar Apple cihazlarına yüklenebilecek.
Apple, geçtiğimiz haziran ayında gerçekleşen WWDC 2019 etkinliğinde tanıttığı özel font yükleme özelliğini, iOS 13 ve iPad OS ile kullanıcılara sunuyor. Kapalı ekosistemiyle tanınan Apple’ın, önceden mobil işletim sistemlerine font yüklemenin resmî bir yolu bulunmamaktaydı. Apple’ın Adobe, Monotype, DynaFont gibi şirketlerle yaptığı iş birliği sonucunda, artık telefon ve tablet cihazlara sistem düzeyinde font kurulumu resmi olarak destekleniyor. Bu özelliğin kullanılabilmesi için font sağlayıcıların ya da yazı evlerinin bir uygulama oluşturması veya bu işlevi mevcut bir uygulamaya yerleştirmesi gerekiyor.
Yeni font yükleme özelliğini destekleyen ilk uygulamalardan biri Font Diner. Şu anda, yalnızca kişisel kullanım için ücretsiz bir paket yazıtipi yüklemenizi sağlayan uygulama, font yükleme özelliği denemek için iyi ve kolay bir yol sunuyor. Kullanıcı onayıyla yüklenen fontlar, Ayarlar → Genel → Fontlar menüsünün altında yer alıyor. Fontların alfabetik listesi, dosya boyutu, telif hakkı bilgileri bu menü altında görülebilir. Ayrıca, yüklü olan uygulamaya gerek duymadan fontu sistemden kaldırabilirsiniz. Bir font yükleme uygulamasının kaldırılmasının uygulama ile birlikte gelen tüm fontları da kaldıracağı unutulmamalı. Bu yeni yöntemle yüklenmekte olan özel fontların, sistem fontlarını kullanan her uygulamada otomatik olarak kullanılamayacağını da belirtmekte fayda var. Bunun için özel fontların kullanımına izin veren uygulamaların seçilmesi gerekiyor. İleride, çoğu uygulama bunu gerçekleştirebilir, ancak özel fontların belirli uygulamaların font menüsünde bir seçenek olarak görünmesi için uygulamaların gelecekteki güncellemelerini beklemeniz gerekebilir. Bu özelliği denemek isteyen kullanıcılar, hâlihazırda özel font yüklemesini destekleyen Apple’ın yerleşik uygulaması Pages’i inceleyebilir. (Kaynak: Typography.Guru)
Font yükleme özelliğinin tanıtıldığı WWDC 2019 etkinliğinin ilgili bölümünü buradan izleyebilirsiniz.

Açık font lisanslı yazıtiplerinin kitlesel fonlanması için bir platform: Public Type Works
Açık font lisanslı (open font license, OFL) yazıtiplerinin kitlesel fonlama ile üretilmesini hedefleyen platform Public Type Works açıldı. Platformun çalışma şekli ise şu şekilde: Yazı tasarımcısı kaç kişiden destek almak istediğini belirleyip tasarlayacağı yazıtipinin nasıl birşey olacağına dair görüntüleri yüklüyor. Beklediği desteği aldıktan sonra ise, tamamlanan yazıtipi açık font lisansı (AFL) ile yayımlanıyor ve fonlayan kişilere gönderiliyor.

Tarihsel yazıyüzlerinin dijital olarak canlandırma sürecini inceleyen yeni kitap: “Reviving Type“
Nóra Békés ve Céline Hurka tarafından yazılan ve tasarlanan Reviving Type, 2019 yılı içerisinde yayımlanan tipografi kitapları arasında yerini aldı. Rönesans ve Barok dönemdeki yazıyüzlerinin dijital olarak yeniden canlandırma sürecini derinlemesine inceleyen kitap, Acute Publishing tarafından yayımlandı.

Mark van Wageningen’den yeni kitap: “Yazı ve Renk: Çok Renkli Yazıyüzleri Nasıl Tasarlanır ve Kullanılır?”
Genellikle yazı tasarımcıları siyah-beyaz düşünür. Hollandalı grafik tasarımcı Mark van Wageningen tarafından yazılan “Type and Color: How to Design and Use Multicolored Typefaces (Yazı ve Renk: Çok Renkli Yazıyüzleri Nasıl Tasarlanır ve Kullanılır?)”, bu bilgiyi alt üst ediyor. 2019 yılında Princeton Architectural Press tarafından yayımlanan kitapta Wageningen, kendi renkli yazıyüzlerinizi, tasarlamanız ve geliştirmeniz için gereken tüm araçları sunuyor. Değişken yazıtipleri (variable fonts) ile birlikte gelecekte daha çok adını duyacağımız renkli yazıya ilişkin kılavuz niteliğinde bilgilerin bulunduğu kitapta, renk teorileri ve yazı tasarımının temel bilgilerine de yer veriliyor.

Slanted’dan yeni kitap: “2019/20 Yazı Yıllığı”
Güncel yazı tasarımı eğilimleri ve yeniliklerden haberdar olmak, bir proje için doğru yazıyüzünü seçmek için pratik bir kılavuz sunan 2019/20 Yazı Yıllığı (The Yearbook of Type 2019/20), Slanted Publishers tarafından yayımlandı. 36 ülkenin 176 yazı tasarımcısından örnekler, arka plan bilgileri, teknik detaylar, talimatlar ve açıklamalar ile çağdaş yazı tasarımındaki son eğilimleri gösteren bir dizi makale aracılığıyla çağdaş tipografi dünyası okura sunuluyor.

Nature dergisi için yeni yazıyüzü: Harding
Dünyaca ünlü bilim dergisi Nature, 150. yıldönümünün onuruna yaratıcı yönetmen Kelly Krause koordinatörlüğünde tasarımını yeniledi. Nature’ın yeni tasarımı için Commercial Type tarafından Harding adlı özel bir yazıyüzü de tasarlandı. Bilimsel makalelerde kullanılan özel sembolleri barından Harding, azami okunurluk sunmayı hedefleyen x-yüksekliği, uzun sözcük dizelerini küçük alanlara yerleştirmeye yardımcı olan kısa iniş ve çıkışlarla ekran öncelikli olarak tasarlandı.

Londra Metrosu, ünlü yazıyüzü Johnston’ı anıyor.
Londra Metrosu’nun ünlü yazıyüzü Johnston’ın yaratıcısı Edward Johnston’ın kent belleğine yaptığı katkıyı anmak için, Farringdon İstasyonu’na devasa ahşap harfler asıldı. Fraser Muggeridge tarafından tasarlanan eserde yer alan ve basımda kullanıldığı şekliyle ters olarak asılan harflere yakından bakıldığında Johnston’ın adının yer aldığı görülüyor.

Sketch’e değişken yazıtipi desteği
Popüler arayüz tasarımı yazılımlarından biri olan Sketch, yeni sürümü ile dinamik tipografi kullanımına olanak sağlıyor. Geçtiğimiz günlerde elli dokuzuncu sürümünü duyuran Sketch ile değişken yazıtipi (variable fonts) ve açık-yazı (OpenType) özellikleri etkin bir şekilde kullanılabiliyor.

Yapay zekâ temelli Türkçe yazım denetleyicisi: Turkceyaz.com
Ertuğrul Çetin tarafından geliştirilen yapay zekâ temelli Türkçe yazım denetleyicisi, Turkceyaz.com açıldı. Cümlelerdeki hatalı yazımları bulan ve farklı sözcük önerileri de sunabilen proje, geliştirilmeye açık olması ve yalınlığıyla dikkat çekiyor.

“Emin Barın’ın mirası yeni bir kültür mekânıyla korunuyor.”
Hat sanatını modern bir dile kavuşturan Emin Barın’ın atölyesinin yeni bir kültür mekânı olarak açılması üzerine Gazete Duvar’dan Kültigin Kağan Akbulut, mekânın dönüşümünde aktif rol oynayan Barın’ın torunu Emir Barın’la konuşmuş. Eylül ayınca “Atonal 9 Solo” adlı dokuz sanatçının güncel üretimlerinin yer aldığı sergilerle açılan Barın Han’da, aynı zamanda Barın’ın atölyesi, kullandığı aletleri ve ciltleme makineleri de yer alıyor.

Fontsmith’den değişken yazıtipleri için yeni etkileşimli ağ sayfası
1997 yılında Jason Smith tarafından kurulan Londra merkezli yazı evi Fontsmith, dijital tipografinin heyecan verici geleceğini temsil eden değişken yazıtiplerinin deneyimlenmesine yönelik yeni etkileşimli ağ sayfasını duyurdu. Fontsmith’in yeni ağ sayfası ile ücretsiz dokuz değişken yazıtipini deneyebilir ve değişken yazıtipi teknolojisi hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Değişken ve renkli yazıtipleri hakkında bilinmesi gerekenler
Jason Pamental, değişken (variable fontu) ve renkli yazıtipleri (color fonts) hakkında bilinmesi gerekenleri kaleme almış.
Türkçe Tipografi Topluluğu’nun aylık olarak hazırladığı ve tipografi ilgili dikkate değer haberlerin yer aldığı 2019 yılı Ekim ayı bülteni.

