Is de tram wel geschikt voor Gent?

Het is een vraag die nooit gesteld wordt, maar waar ik toch al een tijdje mee zit: is de tram eigenlijk wel een geschikt vervoersmiddel voor een kleine stad als Gent?

De tram wordt in Gent meer en meer aanzien als dé oplossing voor het openbaar vervoer. Er wordt al jaren gesmeekt en gebeden dat het een lieve lust is om extra kilometers spoor te mogen aanleggen. Enfin, heraanleggen moet dat eigenlijk zijn, want het gaat in veel gevallen om trajecten die afgebroken zijn na de Tweede Wereldoorlog, in functie van de komst van Koning Auto.

Maar misschien is het goed om de voor- en nadelen eens op te lijsten en een zo objectief mogelijke, doch niet-limitatieve analyse te proberen maken.

Pro

Een aantal voordelen zijn duidelijk. De tram is een groot voertuig, zeker sinds de komst van de Albatros, en kan veel volk ineens vervoeren van A naar B. Een 7-delige Albatros kan maar liefst 331 passagiers vervoeren.

De tram is ook snel, tenminste als die in een eigen bedding kan rijden, en is dus een essentieel wapen om de operationele snelheid op een lijn omhoog te krikken.

Verkeerstechnisch heeft de tram een heel belangrijk voordeel: het is een spoorvoertuig, wat er voor zorgt dat een tram moet voldoen aan een heel ander pakket verkeersvoorschriften dan een bus of trambus. Zo heeft een tram bijna overal voorrang. Enkel voor prioritaire voertuigen moeten ze stoppen of plaats proberen maken, maar verder moet er zelfs niet gestopt worden voor een zebrapad. Ook aan snelheidsbeperkingen moet de tram niet voldoen. Het respecteren van de zone 30 door de tram kan dus niet afgedwongen worden. Al heeft De Lijn zich bij de invoering ervan in Gent heel duidelijk toe geëngageerd om de zone 30 wél te respecteren.

Contra

Er zijn helaas ook een heel pak nadelen aan de tram. Zo is de infrastructuur ervoor pokkeduur. De enige manier om een tram te kunnen laten rijden is eerst alle straten waar hij door wil rijden volledig heraanleggen. Wat in feite vrij absurd is. Dan volgt de aanschaf van de tram zelf, die een veelvoud kost van een gewone bus, en zelfs dubbel zo duur is dan een trambus.

Maar eenmaal de tram kan rijden, blijft ook het onderhoud van de sporen geldverslindend. Werk dat bovendien enkel ‘s nachts kan gebeuren om de dienstverlening overdag niet te verstoren. Met serieuze lawaaihinder tot gevolg, en alweer extra kosten omwille van het nachtwerk.

Een ander heel belangrijk nadeel is dat een tram niet kan afwijken van zijn route. Elke keer als er een voertuig in de weg staat, staat de tram gewoonweg stil tot de weg weer vrij gemaakt is. Hulpeloos te wachten tot de mannetjes van De Lijn langskomen om de weg vrij te maken. Dus probeert men de tram zoveel mogelijk een eigen bedding te geven. In straten waar dat niet kan, probeert men resoluut om ander verkeer zoveel mogelijk te verbannen. Dat er in de Kortrijksepoortstraat, dé fietsas bij uitstek van het centrum van Gent naar station Gent-Sint-Pieters niet gefietst mag worden, is hier het ultieme bewijs van. Een tram zonder eigen bedding is eigenlijk een beetje als een festival zonder bier.

En dus

En dus vraag ik mij af of de tram wel hét vervoersmiddel is om op in te zetten in Gent. Op grote steenwegen, zoals de Kortrijksesteenweg en de Koning Albertlaan, kan men makkelijk een eigen bedding aanleggen, en wordt de tram een heel efficiënt transportmiddel. Maar Gent heeft veel smalle straten, waar men toch per se de tram laat doorrijden, met alle gevolgen vandien. De meeste van de straten binnen de stadsring zijn gewoonweg niet geschikt voor een tramlijn. De Sleepstraat en de Veldstraat zijn hier maar enkele voorbeelden van.

Het zou veel logischer zijn om de tram te laten rijden op de grote steenwegen tot aan de binnenring. En meteen ook die binnenring overal te voorzien van een tramspoor, volledig rond Gent. Het laatse stukje vanaf de stadsring tot in het centrum kan gemakkelijk te voet of per (deel)fiets afgelegd worden. Of voor mensen die minder mobiel zijn met kleine pendelbusjes of zelfs pendeltrambusjes. Of uiteraard ook met fietstaxi’s.

Maar sinds het tramknooppunt Kobra aangelegd is in het hart van de stad, vrees ik het ergste. Als de aangevraagde investeringen in lijnen 3 en 7 ooit goedgekeurd worden, zullen er alleen maar tramlijnen door veel te smalle straten bijkomen. Om zo opnieuw plaats weg te nemen van voetgangers en fietsers. En de Gentse verkeersknoop nog complexer te maken.

Benieuwd welke richting we uitgaan…

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Tim Roggeman’s story.