‘Konya kadar ülke’ Danimarka’nın dünya markaları
[Haber-İnceleme: Hasan Cücük]
Her yıl, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından ilan edilen 20 Mart Dünya Mutluluk Günü’nde yayınlanan dünya mutluluk endeksinde bu yıl Norveçliler, son 3 yılın birincisi Danimarka’yı geride bıraktı. Bir başka Viking ülkesine kaptırılan ‘en mutlu ülke’ statüsü Danimarka’da ciddi gündem oldu. Gerek politikacılar gerekse uzmanlar, son 1 yılda ülkede ters giden konunun ne olduğunu tespit etmek için kafa yormaya başladı. Sanatta, sporda ve değişik bilim alanında dünya çapında tanınmış isimler yetiştiren 5,5 milyonluk Danimarka, gelir dağılımının en adaletli olduğu ülkelerin başında geliyor.
Danimarkalılar ‘en mutlu’ millet olmada birinciliği Norveç’e kaptırdıkları için üzgünler. Şu Danimarkalılar gerçekten ilginç insanlar. Ne ülkenin gelişmiş ekonomisi ne de dünya çapında markalarıyla gurur duyup, övünüyorlar. BM üyesi 196 ülke içinde mutlu olmada ikinci olmalarından dolayı üzüntü duyuyorlar.
Örneğin daha birkaç gün önce Danimarka döviz cinsinden yurtdışına olan borcunun son taksiti olan 1,5 milyar doları ödeyerek, 183 yıl sonra dış borcu olmayan ülkeler arasına katıldı. Ekonominin son yılların en iyi seviyesinde olduğu ülkede, faizler de eksiye düşmüş bulunuyor. Bankalarda 3 milyon krondan (400 bin Euro) fazla parası olanlar, eksi faizden dolayı bankaya ücret ödüyor.
Biri 1998’de diğer 2001’de açılan, 17 km uzunluğunda hem araç hem de trenin geçebildiği iki köprüleri var ama hiçbir iktidar çıkıp da bir kez bile olsa “Dünya köprülerimizi kıskanıyor” demiyor bile! Danimarka halkı, “Biz küçük bir ülkeyiz. Her alanda dünyayla rekabet edemeyiz. Ancak bazı ürünlerde dünyanın en iyisini üretebiliriz” mantığıyla hareket edip, dünya çapında markalar üretiyor. İşte o markalardan bazıları.
Lego: Marangoz Ole Kirk Christiansen, 1932’de Billund şehrinde tahtadan oyuncaklar yapmaya başlar. 1942’de ise ürettiği tahta oyuncaklara Lego markasını koyar. Ancak aynı yıl çıkan yangında fabrikası kül olur. Yılmayan Christiansen, fabrikayı yeniden kurar. 1947’de fabrikada ilk kez plastik Lego oyuncaklar üretilmeye başlanır. Firma, adını 1954’te tescil ettirir. 1958’de de patentini alır. 106 ülkede satış mağazası olan Lego, Danca’da ‘iyi oyun’ anlamına gelen ‘Leg Godt’ kelimelerini kısaltıp birleştirmiştir. Dünyanın en büyük ikinci oyuncak markası olan Lego’nun sahibi Kirk Kristiansen ailesinin şahsi serveti 9 milyar Euro.
Maersk: Temeli 1904’te Arnold Peter Möller tarafından atılan Maersk’e ait konteynırları 130 ülkenin limanlarında görmek mümkün. 300 gemilik devasa filosuyla deniz taşımacılığında dünya liderlerinden olan Maersk, yıllık 50 milyar Euro’luk cirosu ve 150 bin çalışanıyla ’küçük ülkenin’ dev markası olarak Danimarka adını dünyaya tanıtıyor. Körfez ülkelerinin petrollerini taşıyan en büyük firmalardan biri olan Maersk’in sadece Suudi petrollerini taşıma karşılığında yıllık kazancı 12 milyar Euro.
Vestas: 1945’te beyaz eşya üreten bir firma olarak kurulan Vestas, 1970’lerin başında ’temiz enerji’ sektörü için çalışmalara başlar. 1979’da ilk rüzgâr tribününü üreten Vestas, kısa sürede bu sahada dünyanın bir numaralı firması hâline geldi. Son yıllarda ekonomik krizden etkilenen Vestas, her şeye rağmen bu sahadaki liderliğini devam ettiriyor. Yıllık 7,5 milyar Euro’luk ciroya sahip firma, her yıl 60’tan fazla ülkeye 50 bin rüzgâr tribünü satıyor.
Novo Nordisk: Diyabet (şeker) hastalarının yaşama tutunmalarına yardımcı olan insülin enjeksiyon sistemleri dendiğinde akla Danimarka’nın Novo Nordisk firması gelir. 1923’te Nobel ödüllü Danimarkalı bilim adamı Prof. August Krogh, başhekim H.C. Hagedorn ve kimyager A. Kongsted tarafından kurulan şirket, hem insülin hem de sanayi enzimleri alanında dünyanın en büyük üreticisi. Firma, yılda 41 bin çalışanıyla 15 milyar Euro’luk ciro elde ediyor.
Danfoss: Danimarka’nın en büyük sanayi topluluğu olan Danfoss; ısıtma, soğutma ve havalandırma sektörüne tasarım, verimlilik, konfor ve enerji tasarrufu odaklı çözümler sunan bir dünya şirketi. Danfoss, 1933’te mühendis Mads Clausen tarafından kuruldu. 18 ülkede 56 fabrikası olan Danfoss, 47 ülkeye ürün satıyor. Yıllık 5 milyar Euro cirosu olan firmanın 23 bin çalışanı var.
Grundfos: Dünya pompa piyasasının yüzde 50’sini elinde tutan Grundfos’un hikâyesi 1945’te Danimarkalı Poul Due Jensen tarafından mütevazı bir atölyede tek tip pompa üretimi ile başladı. Bugün yılda 16 milyon adet pompa üretimi, 50’ye yakın ülkede faaliyet gösteren 90 şirketi, dünya sathına yayılmış 20 fabrikası ile pompa sektörünün lideri olarak devam etmekte.
FLSmidth: Çimento ve maden endüstrisi devi FLSmidth, Danimarka’nın uluslararası firmalarından biri. 1882’de kurulan FLSmidth’in, dünyadaki çimento fabrikalarının yüzde 40’ının altında imzası var. İlk çimento fabrikasını 1887’de İsveç’te kuran firma, bu konuda liderliğini devam ettiriyor. 15 bin çalışanıyla dünyanın birçok ülkesinde faaliyet gösteriyor.
Arla: Süt ve peynir ürünlerinde dünyanın 6. ve Avrupa’nın 5. büyük markası olan Arla’nın yıllık cirosu 10 milyar Euro civarında bulunuyor. ‘Konya kadar küçük bir ülkeden’ tüm dünyaya süt ürünleri ihraç eden Arla’nın bir numaralı müşterileri arasında zengin Arap ülkeleri bulunuyor. 2000 yılında 7 bin 400 çiftçi tarafından kurulan Arla, kısa sürede bir dünya markası hâline geldi.
Hummel: Dünyanın sayılı spor ürünleri üreten markalarından biri olan Hummel Danimarka’nın bir başka global markası. Spor ayakkabı ve kıyafetleri üreten Hummel, kaliteli ürünleriyle tanınıyor. 31 ülkede mağazaları bulunan Hummel, 1923’ten beri faaliyette bulunuyor. Danimarka milli takımının da forma sponsoru olan Hummel, birçok ülkede takımların forma sponsorluğunu yapıyor.
Originally published at www.tr724.com on March 22, 2017.