5G ve Gelecek 5 Yıl İçinde Getirecekleri

Ülkemiz 1 Nisan’da kullanıma sunulacak 4.5 G teknolojisine hazırlanırken, çoktan 5G çalışma grupları oluşturulup hazırlıklara başlandı. 5G teknolojisinin bize getireceklerinden bahsetmeden önce 1G’den günümüze nasıl geldik hızlıca üzerinden geçelim.

Öncelikle G, İngilizce’de Generation (Nesil) kelimesinin ilk harfi olarak kullanılıyor. 1G yani 1. nesil mobil iletişim ağı, analog teknolojiyi kullanan ve sadece ses iletimine olanak sağlayan sisteme verilen isimdi. Ardından gelen 2G mobil ağlar, dijital teknolojiyi kullanarak ses iletimi sağlıyordu. Çok geçmeden 2G teknolojisine kısa mesaj servisi (SMS) desteği geldi. Bu aşama, ülkemizde 90'larında sonunda gelen mobil operatörlerin kullandığı teknolojiydi. Ardından gelen 2.5G ve 2.75G teknolojileri ile mobil data tecrübesini kullanmaya başladık. Ülkemizde mobil operatörlerin GPRS ve EDGE reklamlarını hatırlarsınız sanıyorum. 3G teknolojisi ülkemize biraz geç gelse de, geldiği zaman olgunlaşmıştı, biz ileri seviye 3G teknolojisi ve yüksek hızıyla tanıştık. Radyo teknolojilerinin değişmesi, telefonların gelişmesi, akıllı telefonların hayatımıza girmesiyle 3G’nin mobil data nimetlerinden çoğumuz faydalandık. Şimdiyse daha yüksek hız, daha düşük gecikme, daha kaliteli sesli ve görüntülü konuşma desteği sunan 4.5G’ye hazırlanıyoruz.

Ancak yazının başında da belirttiğim gibi çoktan 5G çalışmaları başladı. Ülkemizde, İstanbul Teknik Üniversitesi 5G Çalışma grubu oluşturuldu. Türk Telekom, 5G çalışmaları için Korea Telecom (KT) ile el sıkıştı. Diğer operatör de çalışmaları yakından takip ediyorlar. Donanım ve yazılım üretici firmalar, bu alanda ülkemizde yatırım yapacaklarını açıkladı. Cumhurbaşkanı ve bakanların 5G’yi konuşmalarında kullanması sebebiyle, basının ilgisi de bu yöne doğru yöneldi.

Henüz emekleme aşamasında olsa da getirdği vizyon, gelecek yaşantımız hakkında bize fikir sağlıyor. Bu alanda hem donanım ve yazılım üretici firmalar (Ericsson, Huawei, Nokia, Cisco vb.) hem mobil operatörler hem de üniversiteler çalışmalara başlamış durumda. Geçtiğimiz haftalarda Barcelona’da düzenlenen MWC (Mobil Dünya Kongresi) süresince 5G çokça konuşulmuş.

Gelecek 5 yıl içinde 7.7 milyar abone, mobil ağlara bağlanıyor olacak (Bu sayı şu anda 3.6 milyar). Akıllı telefon trafiği 5 yıl içinde 11 katına çıkacak. Mobil cihazlardan izlenen video trafiği ise 14 katına çıkacak. Yani sadece hızdan bahsetmiyoruz, aynı zamanda artan trafikten, gelişen ve değişen kullanıcı profilinden bahsediyoruz.

Tabi doğal olarak henüz teknoloji olgunlaşmış değil. Ticari olarak 2020 yılında kullanıma sunulması planlanıyor. 2018 yılında ise İsveç, Kore, Japonya gibi ülkelerde ilk denemeler başlayacak. Şu anda teknolojinin nasıl olması ve hangi şartları yerine getirmesi gerektiği, kullanıcılara hangi kullanım alanlarında hizmet vereceği tartışılıyor. Standartların belirlenmesi için kurumlar birlikte çalışıyorlar. Bu anlada çalışma yapan firmalardan Ericsson, geçtiğimiz yılın sonunda geliştirdiği 5G telefonu ve kullanım alanları hakkındaki fikirlerini paylaştı. Son kullanıcının henüz kullanımına hazır olmasa da bize gelecek hakkında fikir vermesi açısından önemliydi. (Telefonun boyutu cepte taşınmak için biraz fazla büyük)

5G teknolojisi güvenlik, kapsama alanı, kapasite, yüksek servis kalitesi (QoS) sağlayacak. Günümüzde kullanılan mobil ağlardan 100 kat yüksek hızlarda servis sağlayacak.

Akıllı araçlar, toplu taşıma sistemleri ve binalar birbirine bağlanacak. Böylece kendi kendine giden araçlardan sonra otobüsler, trenler, kamyon ve tırları yollarda göreceğiz. Kargo ve alışveriş alışkanlıklarımız değişecek.

Gelişen ve hızlanan mobil ağlarla birlikte, evde kullandığımız TV sistemleri mobil operatörlerden hizmet alacaklar. Sadece televizyon kanalları değil, film ve dizi yayıncıları da bu sistemden faydalanarak ürünlerini pazarlayacaklar.

Mobil ağlarda şu anda hızlar yeterli seviyede olsa da, hala gecikme ve tepki süresi istenilen seviyelere inmiş değil. 5G teknolojisinin gecikmeyi minimuma indireceği ve hayati öneme sahip sistemlerin yönetilmesini sağlayacağı bekleniyor. Günümüzde örneklerini çok nadir gördüğümüz uzaktan ameliyatlar, mobil ağlar üzerinden çok düşük tepki süreleriyle beraber artacak. Böylece konunun uzmanı ile aranızda okyanuslar olsa da, ameliyatlar gerçekleştirilebilecek. Aynı şekilde tehlikeli alanlarda çalışılan inşaat ve maden gibi alanlarda akıllı kamyonlar, vinçler, kazıcılar uzaktan kontrol edilerek, kazalarda yaralanmalar en aza indirilecek.

Gecikmelerin azaldığı ve hızların arttığı dünyada, giyilebilir teknolojinin sınırlarının ne kadar zorlanacağını da tahmin edersiniz. Yüksek kapasitelerle beraber milyarlarca birbirine bağlı cihaz, kendi kararlarını alarak bize daha yaşanır bir dünya hazırlamak için çalışacaklar. Bizler bu dünyaya ne kadar hızlı alışırız, insanlarla robotlar arasında ego savaşları çıkar mı orası henüz belirsiz.