Bilimkurgu ve Fantezi Tanrıçası: Ursula K. Le Guin

Bir nesil, bilginin cezalandırıldığı ve cehaletin saadet olduğunu öğrenerek yetişiyor. Bir sonraki nesil cahil olduklarını bilmeyecek, çünkü bilginin ne olduğunu bilmeyecekler.

Ursula Kroeber Le Guin, bilge, yüce, feminist ve anarşist bir yaşlı ejderha. Şüphesiz ki şu an hayatta olan en iyi bilimkurgu ve fantastik kurgu yazarıdır. Fantastik ve bilimkurgunun tanrıçasıdır.

Le Guin, insana iner; insanın genel yapısını anlamaya çalışır. Şüphesiz ki bu, onu diğer bilimkurgu yazarlarından ayırır. Teknoloji, bilim, uzay gibi genel bilimkurgu konularından sıyrılıp, bize bunlar olmadan da bilimkurgu yapılabileceğini gösteren ender yazarlardandır.

Kurgular genelde bir dekordur Le Guin için. Asıl anlatmak istediği gayet gerçekçidir. Felsefik bir havası vardır. Yeri gelir bir felsefe kitabı okuyorum zannedersiniz; ulan ben yanlışlıkla Platon falan mı okuyorum hissine kapılırsınız. Yeri gelir Tolkien betimlemeleriyle fantastik bir maceraya çıktım zannedersiniz. Okurken öğrenirsiniz, hayal gücünüzü genişletir, bambaşka diyarlara gidersiniz.

“Hiç kimse cezayı kazanmaz, ödülü de. Aklınızı hak etmek, kazanmak gibi fikirlerden arındırın; ancak o zaman özgür düşünebilirsiniz.”

Feminizmle yoğrulmuş eserleri sadece kadınların değil, erkeklerin de dikkatini çeker. Feminizmi aşılar. Ama bunu hiçbir şekilde erkekleri kırmadan yapar. İnsan ilişkilerini muhteşem bir hayalgücüyle birleştirerek anlatır.

Mülksüzler romanıyla, komünist ve kapitalist iki dünyayı ayrıntılı bir şekilde karşılaştırır. Karanlığın Sol Eli’yle, cinsiyet ayrımı üzerinde mükemmel bir yaratıcılıkla durur. Yerdeniz serisinde ise bizi uçsuz bucaksız diyarlara götürür; büyüye, ejderhaya alıştırır bizi.

Fantastik kurgu alanında karşılaştırılabileceği iki kişi vardır. Tolkien ve Robert Jordan. Ama tabii Ursula’ya sorsanız bütün mütevaziliğiyle o iki ismin kendisinden iyi olduğunu söyler. Bilimkurgu alanında ise karşılaştırılabileceği kimse yoktur. Bakın direkt bilimkurgunun en iyisi demiyorum. Düşünce kurgusunun en iyisi diyorum. Kurguyu işleme tekniği ve kendine özgü bir tarzı oluşu bakımından tamamen özgündür. Şimdiye kadar Le Guin gibi, çok afedersiniz “hayvan gibi” yazan başka bir bilimkurgu yazarı okumadım. Clark, Asimov, K. Dick gibi yazarlardan ayrılır Le Guin. Onlar teknoloji ağırlıklı yazarken, Le Guin düşünce ağırlıklı ve felsefik yazar. İşte tam da burada ayrılır onlardan.

“Bir hırsız yaratmak istiyorsanız sahip yaratın. Suç yaratmak istiyorsanız yasalar koyun.”

Kurgularında yeni bir sistem oluşturur. Bu dünyada geçen ve robotların isyan etmesi gibi klişeleşmiş konuları işlemez, tamamen farklı bir dünya oluşturur. Oluşturduğu sistemin kendine özgü kuralları vardır. Cinsiyetlerini değiştirebilen çift cinsiyetli insanlar olabilir. Ya da birbirinin uydusu olan tamamen farklı iki dünya yaratabilir.

“Vermediğniz şeyi alamazsınız, kendinizi vermeniz gerekir. Devrimi satın alamazsınız. Devrimi yapamazsınız. Devrim olabilirsiniz ancak.”

Kadın olmasının getirdiği avantajla erkeklere özgü güç ve iktidar oyunlarına pek karışmadan alternatif dünyalar yaratmada ustalaşmıştır.

Defalarca Hugo ve Nebula ödüllerini almıştır. Birçok yazara ilham kaynağı olmuştur. Bunlardan biri de J. K. Rowling’dir. Şöyle de bir gerçek vardır ki Yerdeniz serisi, Harry Potter serisinden çok daha iyidir. (Harry Potter Hayranları için üzücü bir gerçek). Bu karşılaştırmayı niye yaptım tam olarak bilmiyorum. Herhalde sağda solda Potter hayranlarının sürekli atıp tuttuğu içindir.

Burada öyle kitaplarından pek bahsetmek istemiyorum. Zira spoiler denen şeyi millet olarak sevmiyoruz. Zaten bir kitabını okuyup sindirdiğinizde, diğer kitaplarını merak edeceksiniz. Bu binevi bağımlılık gibi bir şey. Ama iyi olan bağımlılıklardan.

“Zamanın akışı içinde yüzen küçük saf alçı kabarcıkları olsak bu hoş bir şey olabilirdi ama durum öyle değil . Biz rasyonel varlıklarız.“

Velhasılkelam, okuyun bu hanım teyzemizi. Ufkunuz açılır, yaratıcılığınız gelişir, hayata bambaşka açılardan bakmaya başlarsınız. Özellikle kadınların okumasını şiddetle tavsiye eder ve yazımı burada bitiririm.