Mülakatta şirketlere sormanız gereken 9 soru

Nedense ülkemizde bu konular genelde tek taraflı işliyor. En iyi ihtimalle işe alınacak kişi ortaya bazı maddi şartlar sunabiliyor. Fakat sonuçta bu işin bir anlaşma olduğunu, her iki tarafın da sonunda mutlu olması gerektiği genellikle unutuluyor.

Sizi işe alacak şirket kadar, sizin de işe gireceğiniz şirketi tanımaya, anlamaya ve sorular sormaya hakkınız var. Bu hakkı kullanmalısınız.

Kendi deneyimlerimden yola çıkarak, birkaç noktayı paylaşmaya çalıştım bu yazıda…

Şirketi tanıyın:

1. Ne yapıyor? Nasıl yapıyor? Neden yapıyor?

Genelde yukarıdaki ilk soru en kolay cevaplanan olur. (Ne yapıyor?) İkincisi de cevaplansa da biraz ticari sır, biraz detayların bilinmemesiyle yuvarlak bir cevap verilir. (Nasıl yapıyor?) Ama içinci soruya cevap veren şirket az bulunur. (Neden yapıyor?)

Eğer bir şirket yaptığı işi “neden yaptığını” size anlatamıyorsa aklınızda büyük bir soru işareti oluşmalı.

2. Rakipleri kimler? Piyasaya koşulları nasıl? Pazarda hem rakamsal hem de algısal olarak hangi konumda?

Elbette bunları görüşmeye gelmeden önce araştırmış olmakta fayda var. :) Ancak bunları bir de karşıdan, işin içinde olan kişiden dinlemek önemli.

Acaba firma kendini pazarda nasıl görüyor? Nasıl performans gösteriyor? Kar ediyor mu? Kasasında parası var mı?

3. Şirket içinde kimlerle çalışacaksınız?

Bir şirkete girerken ekibi tanımak istediniz mi hiç? Birlikte şöyle güzel bir sohbet ettiniz mi? Onların tecrübelerini, işe bakışlarını, hayatta nelere ilgi duyduklarını biliyor musunuz?

Peki yönetici seviyesinde kimler var? Sadece sizin yöneticiniz değil, onun üstü, onun da üstü, yönetim kurulunda kimler var?

CEO nasıl biri? Tanıştınız mı? Tanışma şansınız var mı? Kaç senedir şirkette? Daha önce neler yapmış?

Şirketin yatırımcıları kim? Ne kadar ilgililer? Onlar daha önce neler yapmışlar?

4. Hedefler ne?

Sadece rakamsal mı? Neye ulaşmaya çalışıyor şirket? Ondan sonra ne olacak? Şirket kültürü nasıl değişiyor? Sadece İK değil, diğerleri bu konuda neler yapıyor?


Bu noktadan sonraki sorular aslında “sormanız gerekenin” biraz ötesine geçerek görüşmeden çıktıktan sonra yanıtını almış olmanız gereken kişisel sorular diyebilirim.

Kişisel konular:

5. Bu rol, bu şirket size ne katacak?

Daha öncekilerden farklı olarak burada ne öğreneceksiniz? Hangi alanda sizin gelişmenizi sağlayacak bir rol ve sorumluluk var?

6. Bu şirkette çalışmak, bu işi yapmak istiyor musunuz?

Yukarıda verilen cevap sizi tatmin ediyor mu? Heyecanlandırdı mı?

Görüşmeden çıktıktan sonraki ruh halinizi düşünün. İyi bir enerji aldınız mı? Yoksa içiniz mi sıkıldı? Enerjiniz mi düştü?

7. Bu pozisyondan beklentiler ne?

3 ay, 6 ay, 1 yıl sonra bu rolün nereye doğru gitmesi düşünülüyor? Yalnız burada ince bir çizgi var. Kimse sizin önünüze bir kariyer planı koymak zorunda değil. Kimse size vaatler vermek zorunda değil.

Fakat siz kendinize bir yol çizebiliyor musunuz? Ya da firma size bu konuda ilham verecek, yol gösterecek şeyler söyleyebiliyor mu? Bunlar kulağa gerçekçi geliyor mu?

8. Şirket içinde ve dışında kimlerle çalışacaksınız?

İş çevrenize yeni insanlar ekleyebilecek misiniz? Hangi dış kontaklarla ilişkiniz olacak? Yoksa sadece ofiste belirli insanlarla mı iletişimde olacaksınız? Onlar kim?

Hayatınızın büyük bir kısmını geçireceğiniz kişileri (sadece şirket içerisinde değil) veya nasıl insanlarla iletişimde olacağınızı biliyor musunuz?

9. Nasıl bir paketiniz var?

Maaş, prim, yemek, yol, sigorta, diğer faydalar… Hepsini alt alta yazın toplayın. Mutlu oluyor musunuz? Mutlu olmuyorsanız söyleyin.

El sıkışırken mutlu olmazsanız sonrasında da mutlu olmazsınız.

Bonus: 10. Şirket içinde iletişim nasıl?

Eğer çok önemli bir iş değişikliği yapacaksanız, “bir yeri bırakacaksanız” veya bir şeyleren fedakarlık yapacaksanız aşağıdaki soruların cevapları sizin için önemli olacaktır:

  • Şirket içerisinde iletişim nasıl sağlanıyor? E-posta, toplantı, telefon, skype, hangout, whatsapp, Slack, yüzyüze? Hepsi / hiçbiri?
  • Offline ofis paketleriyle mi yoksa online ofis paketleriyle mi çalışılıyor?
  • Nasıl bir bilgisayar ile çalışacaksınız? 5 senelik eski bir dizüstü mü, masaüstü mü, yoksa sizin için yeni satın alınmış bir dizüstü mü?
  • Ekip düzenli toplantılar yapıyor mu? Ajandası nasıl belirleniyor?
  • Ekip içerisinde kararlar nasıl alınıyor?

Başlıkta 9 dedim ama yazıda tam 66 tane soru işareti kullandım. :)

Elbette bu 66 sorunun hepsini sormak ve yanıtını almak zor. Belki paylaştığım soruların ve sorgulamaların bazılarını yapamayabilirsiniz. Her şeyi sorgulayamayabilir, bazı insanlarla görüşemeyebilirsiniz.

Ancak bunları düşünmek, uygun bir şekilde dile getirmek, karşınızdakilerle paylaşmak bile sizin işe nasıl yaklaştığınız konusunda herkese bir fikir verecektir.

Kıymetlimsss… “Zaman & Tecrübe”

Unutmayın ki şirketin size verdikleri kadar, siz de şirkete bir şeyler veriyorsunuz. Ve belki de en kıymetli şeyleri veriyorsunuz: Zamanınız ve tecrübeniz.

Karar verirken maddi şeylere ek olarak bunları da iyi düşünüp değerlendirin: Zamanınızı ve tecrübenizi burada mı değerlendirmek istersiniz, yoksa başka bir yerde mi?

Yolunuz açık olsun…