Müzikte Tuhaf Bir Soluk: Bir Tınının Peşine Düşmek

Recep Çimen
Feb 7, 2017 · 4 min read
Image for post
Image for post
Asu Maralman — Bana Güzel Bir Şey Söyle (Sel Plakçılık, 1972)

“Müzik dinleme” hareketini, salt bir dinleme eyleminin dışına çıkarırsak, bunu bir keyif hâline getirdiğim yıllar aslında uzun yıllara dayanıyor. Yaş itibariyle walkman denilen teknolojiye ortadan girmiş olsam da dönemin taşınabilir cd çalarlarıyla haşır neşirliğim ciddi anlamda büyüktü. Pikaptan müzik dinleme keyfi ise, daha küçük yaşlarımda evin içinde ebeveynlerimin yaptığı bir eylemken benim yaptığım şey daha çok bilinçsiz bir şekilde plaktan çalanlara mağruz kalmaktı.

Yıllar geçip, müzik endüstrisi fiziki kopyadan çok dijital dünyaya kaymaya başladığında çeşitli .mp3 denilen sıkıştırılmış ya da kaliteyi daha koruyabilen bir şekilde aktaran .flac uzantılı dosya türevleriyle müzik, hayatımıza -zaman zaman korsan bir şekilde- girmeye devam etti. Artık fiziki baskı olarak kaset ve cd almaktan çok, daha kolay ve ucuz hatta yasa-dışı yoldan ulaşılabilir bir biçim hâline geldi. Ancak o dönemde dahi, müzikleri biriktirirken id3 etiketleri dediğimiz dosya etiketlerini harfiyen doğru girme hastalığı bende mevcuttu. Şöyle örnekleyecek olursam: iPod’da çaldığım herhangi bir albümün tüm sanatçı, albüm adı, yıl, tür, albüm kapağı gibi bilgilerin harfiyen doğru olması gerektiğine inanma ve dikkat etme hastalığı diyebiliriz buna aslında. Neyse ki artık yasal şekilde çalışan dijital platformlar var ve bunlarla uğraşmıyoruz. (Burayı biraz hızlı geçiyorum, asıl anlatmak istediğime geçmek adına.)

Bir süre önce, yıllar önce evde mağruz kaldığım durum aksine kendi hür irademle bir pikap sahibi oldum. Ardından sevdiğim albümleri plaktan dinleme şansına eriştim diyebilirim. Tabii ki bir pikap sahibi olmanın getirdiği, plakçı dükkanlarını dolaşmak ve saatlerce plakları inceleyip, aralarından seçmeye çalışma da peşinden geldi ki bu gayet normal olan bir durum. Ancak bu bende tuhaf bir şeye daha yol açmaya başladı ki: Bir tınının peşine düşmek.

Yıllar önce YouTube’dan dinlediğim bir Türkçe sözlü rap müzik şarkısında sample olarak kullanılan bir müzikti beni ilk olarak içine çeken, Da Poet ile Raziel adlı iki rap sanatçısının “Susma” adlı, yayınlandığı dönemde Patos Music Project adlı yarışmada birinci olmuş bir rap şarkısının altyapısında kullanılan bir tını. Gerçekten bir tını diyorum ama tınıdan bile daha küçük bir örnekleme aslında ve bu rap/hiphop kültüründe bulunan müzikler için gayet normal. Fakat bu başka bir şeydi, diyorum ya içine çekmesi bir tuhaftı. Şarkıyı her tekrar dinlediğimde, vokalden çok beni, o üzerinde oynanmış ve şarkının sadece birkaç saniyesi ve melodisinin kullanıldığı ve tekrar ettiği yer çekiyordu. Duyduğum ses, devir olarak hızlandırıldığı, ince ve tam olarak ne söylediği de anlaşılmadığı için bugüne dek araştırmak da gelmemişti aklıma aslında.

Peki neymiş bu şarkı diye araştırma refleksine kapıldığımda çok geçmeden, hatta kolay bir şekilde şarkıya ulaştım: Asu Maralman’ın seslendirdiği “Bana Güzel Bir Şey Söyle” adlı şarkısına. Peki buna nasıl ulaşabilirdim, bu asıl önemli ve düşündürücü soruydu. Çünkü 45'lik olarak 1972 yılında Sel Plakçılık’dan çıkmıştı ve o dönem üretilen plaklar için kopya sayısı oldukça azdı. 1972 benim için şaşırtıcı bir yıl olmasından ziyade sanatçının o dönemde üst düzey bir meşhurluğu olmayıp genelde 45'liklerle müzik hayatını devam ettirmiş olması beni karamsarlığa sokmaya başlamıştı.

Plak sevmenin sıkıntılı yanlarından biri de bu sanırım, özellikle maddi olarak bu sevdaya büyük paralar harcayamayacaksanız. Ama burada biraz sıkıntılı bir durum şuydu: Plağın herhangi bir hâline ulaşamamak.

İnternette ve çeşitli plakçılarda aradığımı bulamamış olmam artık umudumun tükenmesine yol açıyordu. Çünkü şöyle bir şey var, bu kadar araştırmaya rağmen bulamadıysam, bulsam da astronomik rakamlar çekileceği aşikar bir plak olacaktı bu. Plak toplama sevdam da, ilk etaptan acaba hedefi çok yüksek mi tuttum diye sorgulanmaya dahi başlamıştı. Fakat bir yandan da, bu şarkıyı dinleyebileceğim herhangi bir plağa ulaşma hevesi de üst düzey bir heyecan yaratıyordu.

B Yüzünde Bir Şarkı: Bana Güzel Bir Şey Söyle

Aradan günler geçmişti ve umudum da pek kalmamıştı. Plağın yıllar evvel çekilmiş fotoğraflarına internetten bakmak ve Spotify aracılığıyla sürekli dijital hâlini dinlemek dışında yaptığım bir şey de yoktu. Adını vermeyeceğim bir “Çek, yükle, kolay sat” sloganlı internet sitesinden, tesadüfi bir şekilde bir gün önce yayınlanmış bir ilanla aklım çıktı diyebilirim: “Asu Maralman — Dün Bugün Yarın (1972, Sel) A: Dile Benden Ne Dilersin / B: Bana Güzel Bir Şey Söyle”

60–65 yaşlarında bir adam, elindeki eskileri elden çıkarmak için bu yolu seçmiş ve fiyatlarını da bilmediği eşyaları “pazarlık payı” bırakarak satışa sunmuştu. Ufak bir teklif sunduğumda da kabul etti ancak İstanbul’un ciddi anlamda çok alakasız bir semtinde oturuyor ve kargoya da sıcak bakmıyordu. Yapılacak tek şey, gitmekti ve yaklaşık iki saat bir yolculuktan sonra bir gazetenin arasına, yağmurdan muşambası etkilenmesin diye konulmuş bir şekilde plağı satın alıp, yüzümde gülücüklerle eve döndüm.

Bu benim, ciddi anlamda yaşadığım ilk plak heyecanıydı. Sadece birkaç saniyesini bambaşka bir tarz şarkıda, üzerinde oynanmış bir şekilde duyduğum duygusu çok güçlü olan bu güzel şarkı için Asu Maralman’a teşekkürü bir borç bilirim. Keyifli dinlemeler.

Medium Türkçe

Resmi Türkçe Yayın

Medium is an open platform where 170 million readers come to find insightful and dynamic thinking. Here, expert and undiscovered voices alike dive into the heart of any topic and bring new ideas to the surface. Learn more

Follow the writers, publications, and topics that matter to you, and you’ll see them on your homepage and in your inbox. Explore

If you have a story to tell, knowledge to share, or a perspective to offer — welcome home. It’s easy and free to post your thinking on any topic. Write on Medium

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store