Nakitsiz Topluma Adım Adım

Apple Pay

Para. Lidyaların keşfinden bugüne uğrunda tüm hayatımızı heba ediyor, savaşlara girişiyor ve katliamlar gerçekleştiyoruz. Ne yazık ki tüm eylemlerimiz para kazanmak ve daha çok para kazanmak üzerine kurulu. Mikro ölçekten makro ölçeğe; hayatımızı idame ettirebilmek ya da ulusal çıkarlarımızı korumak ve türümüzü daha da ilerilere götürebilmek için para kazanmamız ve harcamamız gerekiyor. Para kazanmanın binbir türlü yolu var. Hepimiz legal ya da illegal birbirinden farklı işler yaparak para kazanıyoruz. Fakat hepimiz paralarımızı aynı şekilde harcıyoruz; nakit ya da dijital bankacılık sistemi ile.

Nakit para kullanımı giderek azalıyor. Her toplum gibi biz de “nakitsiz toplum” olma yolunda ilerliyoruz. (Ne kadar bilinçli ve programlı olduğumuz elbette tartışmaya açık.) Nakitsiz toplum tabirine yabancı olanlar için basitçe ne olduğunu anlatmak gerekirse, nakit para yerine ödeme sistemlerini kullanan toplum anlamına geldiğini söyleyebilirim.

Banka kartları ve kredi kartlarının kullanımının yaygınlaşması, toplumun her kesimine nüfuz etmesi ile yanımızda taşıdığımız nakit paranın da boyutu küçüldü. Artık market, kıyafet, teknoloji ya da benzer büyüklükteki diğer alışverişlerimizde banka hesaplarımıza bağlı debit kartlarımızı ya da kredi kartlarımızı kullanıyor ve yanımızda yalnızca taksi ve bakkal için küçük meblağalar bulunduruyoruz.

Nakitsiz topluma dönüşmemiz neden önemli?

  • Nakit kullanımı gölge ekonomiye fayda sağlıyor. Nakitsiz alışverişlerimizde ise ekonomi kayıt altına alınıyor. Kayıtlı ekonomi ülkemizde takcilerin ve şark kurnazı esnafın en büyük korkusu. Bu nedenle dönüşüm oldukça önemli.
  • Nakit güvenliğini sağlamak oldukça zor. Herhangi bir hırsızlık olayı karşısında cüzdanınız/para çantanız geri gelse de içindeki paraya veda etmiş oluyorsunuz.
  • Otomatik ödeme talimatları ile geç ödemelerin önüne kolayca geçilebilir.
  • Dijital ödeme sistemlerinin yapısı nedeni ile fiyatlarınma açısından daha avantajlıdır.

Nakitsiz toplumun önemini, avantajlarını daha da arttırabiliriz ama yazının daha fazla uzamaması ve sıkıcılaşmaması için daha uzun tutmuyorum.

Toplumumuzda bu dönüşümü gerçekleştirmek için öncelikli olarak; politik açıdan uygun ortamı yaratmak, ilgili teknolojik altyapı ve gelişmeleri sağlamak, günlük hayat içerisinde yalnızca nakit kullandığımız (taksi gibi.) alanların dönüşünümünü gerçekleştirmek ve yaş ortalaması yüksek olan, kırsalda yaşayan insanların adaptasyonunu sağlamak gerekiyor. Kulağa ilk etapta bu maddeler zorlu gelse de başarılması o denli zor değil. Hatta, önümüzde bu madellerin tamamında %90‘ın üzerinde başarılı olmuş bir örnek de bulunuyor.

Başarılı Bir Örnek Olarak: İsveç.

İsveç, 2030'da tamamen nakitsiz bir toplum olmayı hedeflerken 2016 yılında hedefine ulaşmak üzere. Bugün İsveç toplumunun yalnızca %2'si nakit para kullanıyor.

Yaşamın her alanında gerçekleştirdiği devrim niteliğinde dönüşümler ile dünyanın en saygın ülkelerinden biri olmayı başaran İsveç, nakitsiz toplum idealine de dünyada ilk ulaşan toplumlardan biri olmayı başaracak. 2030 yılında tamamen nakitsiz bir toplum olmayı hedefleyen ülkede bugün toplumun yalnızca %2'si nakit para kullanıyor. 10.000.000 nüfusu olan İsveç toplumunun geri kalanı ise harcamalarında debit card, kredi kartı, Swish, Apple Pay, Google Wallet ya da Paypal gibi çeşitli ödeme sistemlerini kullanmayı tercih ediyor. Ülkenin ortalama yaşının 41 olduğunu düşündüğümüzde (Yaşlı bir toplum.) modern ödeme sistemlerinin ve teknolojinin gündelik yaşama iyice nüfuz ettiğini ve toplumun adapte olduğunu görüyoruz.

Teknoloji ve yeni dünya şartları ile birlikte yalnızca para da değişiyor, gelişiyor. Bizse bu duruma o kadar çabuk adapte oluyoruz ki farkında bile olmadan alışkanlarımız değişiyor. En son ne zaman kağıt bir para gördüğünü hatırlamayan bir İsveçli gibi bizler de kısa bir süre sonra arkadaş sohbetlerimizde “200 liranın üzerinde ne vardı? Hatırlıyor musun?” diye birbirimize soruyor olacağız.

Umarım bizi yalnızca nakitsiz değil, kağıtsız da bir gelecek bekliyordur. Bu vesile ile gelecek yazımın da spoiler’ını vermiş olayım.