Küçük Ekonomi Büyüyor mu ?

Emin Okutan
Sep 23, 2020 · 4 min read

Yazıya başlamadan ufak bir uyarı yapmak istiyorum : Konumuz makroekonomi değil. Küçük ekonomi = evden üretim ve ek gelir işler için koyduğum bir isim.

“Hocam ben laptop stickerları tasarlayıp satmak istiyorum.” 2015 yılında Atılım Üniversitesinde TÜBİTAK 1601 girişimcilik eğitim programında (Tahmin edin ismi neydi: “Girişimcinin Atılımı”) öğrenci fikirlerini dinlerken ilk başta aklıma yatmayan bir fikirdi. Ardından fikrini kanıtlamak için ertesi hafta bastırdığı stickerları getirdiğinde dayanamadım ve Witcher temalı bir kaç stickerı satın aldım. Eskiden dergilerden çıktığı için okul dönemlerinde her yere yapıştırılan bu stickerlar demek ki hala popülerdi. Peki genç girişimcinin bundan sonraki hedefi neresi ? Tabi ki web üzerinden satış. Evden satış yaparak veya ek gelir için bu tür ek gelir geliştirenlerin üstelik şartlar uygun olduğunda 30 000 TL`ye kadar vergi muafiyeti var.

Milyonlarca küçük üreticiler dijital araçlar için pazar olabilir mi ? 2010 yılında Ottawa merkezli Ruby on Rails meraklısı bir girişimci küçük üreticiler için bir araç geliştirdiğinde çok az yatırımcı işi cazip buluyordu. Mikro işletmeler gibi sürekliliği bu kadar belirsiz ev üreticileri ile kimse uğraşmak istemiyordu. Bu işletmelerin çoğu büyük e-ticaret platformlarının beklediği standartlara ve altyapılara sahip değildi. Mikro işletmelerin görünürlük yakalaması ve diğer büyük hacimli rakiplerle mücadele etmesi de çok zordu. Mikro işletmelerin hızlı satış yapmasını sağlayacak bir e-ticaret service (SaaS) firmasına yatırım yapmak başarı getirir mi ? Shopify bunun mümkün olacağını ispatladı.

At mı Şövalye mi ?
At mı Şövalye mi ?
Photo by Piotr Makowski on Unsplash

“Şövalye`nin kılıcı, odunucu baltası neyse yatırımcının değerlendirme notu odur.” Bessemer Venture Partners geçmiş dönemde yatırım yaptığı firmaların yatırımcı notlarını paylaşıma açtı. Yatırımcı değerlendirme notları görüşme sonucunda kendi ortaklarına ardından partnerlerine sunduğu bir tür “fırsat dosyasıdır.” Shopify firmasıyla ilgili notlarını incelediğinizde bir yatırım değerlendirmesine ikinci elden ışık tutma fırsatı elde edebiliyorsunuz. Firma 2007 yılında kurulmuş. Görüşmeye başladıkları 2010 yılında bir sene içerisinde müşteri sayıları 5500 kişiden 10 000 kişiye fırlamış. Üyeler ortalama aylık hizmet için 45 USD ödüyorlar. MRRları o dönem senede %151 büyüyerek 438 000 USD ulaşmış. (2020 ikinci çeyreğinde bu rakam 57 milyon USD miktarına roketledi. Şu an Amazon.com`dan sonra en büyük 2. E-ticaret satış hacmine sahip) Mikro işletmelerin ve esnafın internet pazarlamasını keşfettikten sonra interneti bir satış kanalı ve platformu olarak kullanması bu büyümenin sürükleyici akımı olmuş.

popüler kültürü yakın takip eden ev üreticileri var
popüler kültürü yakın takip eden ev üreticileri var
Photo by Jimmy Nguyen on Unsplash

Dosyada rekabet başlığını incelediğimizde küçük işletmeleri hedefleyen bir çok alternatif 2010 döneminde dikkat çekiyormuş. Ödeme ve satış entegrasyonu yazılımları, Wordpress eklentileri (magento veya türevlerini hepimiz hatırlarız) ilk havuz. Bu havuzda önerilen çözümler yazılım ve entegrasyon için kesinlikle temel yazılım bilgisi gerektiren çözümlerdi. Diğer alternatifler domain isimlerini önerdiği temel e-ticaret çözümleri gözüküyor. Bu tür paket e-ticaret programları ülkemizde de yaygınlaşmıştı. Temel ihtiyaçları karşılamasına rağmen eğer mikro işletme işleri büyütürse web sayfasını kesinlikle yenilemesi ve profesyonel bir yere getirmesi gerekiyordu.

Bessemer Ventures bu ekibe yatırım yapmaya karar verdi. Çünkü Shopify stratejisi programlama gerektirmeden kurulum avantajı (ilk rakip havuzundan ayrışmak) ancak 60 küsür eklenti ile de büyüme süreci ihtiyaçlarında kolay özelleştirme sağlamak (ikinci havuzdan ayrışmak) Bu şekilde kendilerine sürdürülebilir ve benzersiz bir pozisyon yaratmayı başardılar. Yatırım aradıkları dönemde gelen müşterilerin %67 word of mouth (duyum) ile geldiler. Güçlü ve kalıcı bir ürün olduğu o aşamada belliydi. Yatırım aldıklarında 25 milyon USD pre-money değerleme belirlediler. Halka açık olan Shopify firmasının mevcut değerlemesi 111.44 milyar USD olarak belirlendi.

Önümüzdeki dönemde daha çok insanın evden çalışacağını, artan vakitlerinde bazılarının daha çok ek işler geliştireceğini, bir çok insanın ekonomik koşullar yüzünden bu tür üretim ve satışlara yöneleceğini düşünürsek küçük ekonominin daha çok büyüyebileceğini öngörebiliriz. Bu alanda adım atan başarılı Türk girişimleri var Sopsy gibi. Küçük ekonominin kalbini fethetmenin yollarını ararken Shopify oyun planında öğrenebileceğimiz önemli noktalar var. No-code, low code çözümleri yaygınlaştırmak, kalıcı değer önerisi ile araç görevini başarı ile yerine getirip ek modül ve entegrasyonlar ile büyüme sürecinde platforma olan bağlılığı korumak önemli ve gözetmemiz gereken unsurlar olduğu ortaya çıkıyor.

Bütçesi ve teknik bilgisi olmayanlar için Bob Marley`nin dediği gibi no-code = no-cry. (çeviri : hayır kod ağlama kod )
Bütçesi ve teknik bilgisi olmayanlar için Bob Marley`nin dediği gibi no-code = no-cry. (çeviri : hayır kod ağlama kod )
Photo by Pankaj Patel on Unsplash

Kodluyoruz ekibi ile yazın yürüttüğümüz SaaS`ta La Vista programında az önce bahsettiğimiz süreci geliştiriciler, proje yöneticileri, eğitmenler, gönüllülük, finans, spor, yayınevleri gibi alanlarda kolaylaştırmaya çalışan girişimler ile çalıştık. İş modelini keşfetme sürecinde ürünün işlevselliği ve ticarileşme potansiyeli kadar rekabet pozisyonunun bir o kadar önemli olduğunu Bessemer Ventures paylaştığı yatırımcı notlarından anlamak mümkün.

Bu tür bir pazar fırsatı yakaladığınızı düşünüyorsanız mutlaka bize yazın Founder Institute veya Viveka Growth programında değerlendirebiliriz.

Küçük ekonomiye baktığımızda sticker geliştiren birisi tek başına bir müşteri olarak görmenin zor olduğunun farkındayım. Ancak onun gibi on bin kişiyi daha hayal edebilirseniz daha büyük araziyi görmek mümkün. Kolay kurulum ve modülerliğin yanı sıra yakın sıra yapay zeka ve işbirliği sistemlerinin yaygınlaşmasını düşünürsek daha etkin koordinasyonun daha parçalı küçük işletmelerin işbirliği geliştirmesine olanak sağlayabilir. (@özlem bu durumu Big Hero 6 deki mikrobotlara benzetti https://youtu.be/ep2-W1X65KI)

Vivekainc

Emin Okutan

Written by

I am your new travel agent

Vivekainc

Vivekainc

Viveka is a full-service accelerator center that designs and conducts entrepreneurial training, mentoring and accelerator / incubation programs to ensure that early-stage technology entrepreneurs establish scalable and sustainable “startups” since 2010.

Emin Okutan

Written by

I am your new travel agent

Vivekainc

Vivekainc

Viveka is a full-service accelerator center that designs and conducts entrepreneurial training, mentoring and accelerator / incubation programs to ensure that early-stage technology entrepreneurs establish scalable and sustainable “startups” since 2010.

Medium is an open platform where 170 million readers come to find insightful and dynamic thinking. Here, expert and undiscovered voices alike dive into the heart of any topic and bring new ideas to the surface. Learn more

Follow the writers, publications, and topics that matter to you, and you’ll see them on your homepage and in your inbox. Explore

If you have a story to tell, knowledge to share, or a perspective to offer — welcome home. It’s easy and free to post your thinking on any topic. Write on Medium

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store