Niemcy i kryzys uchodźczy: Napięcie polityczne będzie rosnąć

Nie wiadomo jeszcze jakie będą ostateczne konsekwencje zeszłorocznego przybycia do Niemiec miliona uchodźców. To, jak fakt ten wpłynie na sytuację gospodarczą i wyniki zbliżających się kluczowych wyborów, może wstrząsnąć całym krajem.

Peter Schrank dla VoxEurop


Kryzys migracyjny już spolaryzował niemiecką scenę polityczną w stopniu, który dla wielu ludzi — także dla mnie — byłby nie do pomyślenia zaledwie kilka miesięcy temu. W łonie niemieckiej chadecji (CDU/CSU) pojawiły się już słabo zawoalowane sugestie na temat pozbycia się kanclerz Angeli Merkel, a prawicowo-populistyczna AfD coraz bardziej zyskuje w sondażach.

Przede wszystkim martwi mnie jednak to, że napięcie polityczne będzie dalej rosnąć albowiem na horyzoncie nie widać jakiegokolwiek europejskiego rozwiązania (coraz więcej krajów stara się zamknąć swoje granice w ten czy inny sposób), a niemieckie statystyki sugerują, że rzeczywiste skutki kryzysu uchodźczego ujawnią się w pełni dopiero za jakiś czas.

Zgodnie z danymi systemu EASY liczącego przybyłych uchodźców w 2015 r. przyjechało ich 1,1 miliona, co nie przełożyło się jeszcze na liczbę składanych wniosków o azyl. W zeszłym roku wpłynęło ich poniżej pół miliona, czyli nie wiele więcej niż na początku lat 90., gdy wojna w byłej Jugosławii spowodowała migrację na dużą skalę (patrz tabela).

Jaka jest przyczyna tej rozbieżności? Gazety takie jak Daily Mail twierdzą, że niewiadomy jest los 600,000 osób, które mogą tułać się po całej Europie (przy czym istnieje możliwość, że wszyscy zmierzają ku Wielkiej Brytanii).

Mamy pewne problemy ze statystyką (na przykład z powodu podwójnego liczenia), ale zważywszy na to, że zdecydowana większość uchodźców pragnęła dotrzeć do Niemiec, bardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest po prostu fakt, że ogromna liczba wniosków o azyl nie została jeszcze rozpatrzona: biurokracja pracuje ponad swoje siły i nie jest w stanie przerobić takiej ilości podań. W celu sprostania tym potrzebom niemiecki minister spraw wewnętrznych obiecał utworzenie 4,000 nowych miejsc pracy w 2016 roku.

Inną kwestią jest to, jak szybko uchodźcy będą wchodzić na rynek pracy. Oficjalne szacunki, bazujące na poprzednich doświadczeniach, wskazują, że mniej niż 10 proc. nowoprzybyłych znajdzie pracę w ciągu jednego roku. Oczekuje się, że po pięciu latach ten odsetek wzrośnie do 50 proc. Ponieważ poziom wykształcenia uchodźców stanowi poważny problem, sprawą kluczową jest zapewnienie im odpowiedniej edukacji. Jako że większość z nich to ludzie młodzi (81 procent w wieku poniżej 35 lat, a 55 procent poniżej 25 roku życia) szybkie podniesienie poziomu ich umiejętności i wiedzy wydaje się jak najbardziej realne.

Inna zasadnicza przyczyna opóźnionego wystąpienia efektu masowego napływu uchodźców polega na tym, że uchodźcy są uwzględniani w statystykach bezrobocia dopiero po rozpatrzeniu ich wniosków o azyl. Oznacza to, że wyższe wskaźniki bezrobocia (badacze przewidzieli niewielki wzrost jesienią ubiegłego roku) zaczną się ujawniać dopiero pod koniec bieżącego i w pierwszej połowie przyszłego roku. Ciągły napływ dużej liczby uchodźców zwiększa te zaległości i oddala chwilę, w której otrzymamy pełny obraz sytuacji.

Wszystko to — wraz ze wzrostem niestabilności światowej ekonomii i rosnącym ryzykiem dla uzależnionej od eksportu niemieckiej gospodarki, jak również zbliżającymi się wyborami w pięciu krajach związkowych w 2016 r. (w trzech z nich odbędą się one tego samego dnia, 13 marca) oraz wyborami federalnymi w 2017 roku — zwiększa prawdopodobieństwo wzrostu politycznego napięcia.

Coraz bardziej sceptyczna opinia publiczna — 60% populacji uważa obecnie, że kraj nie może sobie poradzić z sytuacją spowodowaną napływem uchodźców — oraz większość kluczowych wskaźników wskazuje na konflikt o podłożu politycznym. Potrzebujemy pilnie długofalowych rozwiązań politycznych, w przeciwnym razie erozja Europy, a w szczególności procesu integracji, może się okazać nie do odwrócenia.


Translated by Władysław Bibrowski · Originally published at www.voxeurop.eu.