Demandoj pri “k” kaj ”hh” kaj krome la respondoj de a) la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto kaj b) esperantisto

Unue la leganto bonvole konatighu kun la temo. Mi opinias: La respondo prezentita de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto (AdE) ne konformas al la Akademia statuto, kie tekstas:

Artikolo 23. Proceduro
La Akademio solvas la al ghi submetitajn lingvajn demandojn lau la principoj de la “Fundamento de Esperanto” …

Mi nun prezentas la unuopajn demandojn, kaj surbaze de la citita artikolo respondas mi, kiel esperantisto, al ili:

Demando 1:

Ekde mia esperantiĝo antaŭ du jaroj, mi renkontis vortojn uzatajn jen kun ĥo, jen kun ko.

Multon mi rekonas el la ĉeĥa lingvo, kie ĥo estas normale uzata. En Esperanto ambaŭ formoj ŝajnas esti akceptataj, kaj oni povas ilin trovi kune en la Akademia Vortaro (ĥemio kaj kemio, arĥeologio kaj arkeologio, arĥaismo kaj arkaismo).

Foje mi vidas pli novajn vortojn, kies ĥoaj formoj estas foje uzataj kaj troveblas ankaŭ en aliaj naciaj lingvoj. Tamen, serĉante la akademian vortaron, mi trovas nur la koajn formojn. Jen kelkaj ekzemploj (kune kun la koncernaj fontoj):

Ĥloro (ReVo)
Ĥromosomo (ReVo)
Sĥemo (Gramatiko de Esperanto, M. Malovec, 1999)

Ĉu vi malrekomendus la uzon de tiuj ĉi vortoj ...?

Respondo al demando 1:

Jes. Char nur la k-formoj estas oficialaj, la ne oficialaj hh-formoj estas ne aprobitaj formoj novaj kaj tial evitendaj cele al unueca lingvo-uzo alstrebenda lau la Antauparolo al la Fundamento de Esperanto.

Demando 2:

... aŭ ĉu ili estas akcepteblaj?

Respondo al demando 2:

Ne.

Demando 3:

La Akademio ja oficialigis koajn vortojn malgraŭ la longa ĉeesto de ĥoaj variaĵoj (ekzemple, arĥaismo, ĥemio). Ĉu oni povas uzi la ĥoajn variaĵojn kun la sama taŭgeco kiel la oficialigitaj koaj?

Respondo al demando 3:

Nek Fundamentaj nek oficialigitaj hh-formoj paralelaj al Fundamentaj au oficialigitaj k-formoj estas evitendaj, char ili estas ne aprobitaj formoj novaj. Viaj du ekzemploj (“arhhaism’” kaj “hhemi’”) estas Fundamentaj hh-formoj kaj tial per si mem ghusta Esperanto, same kiel la oficialigitaj k-formoj paralelaj (“arkaism’” kaj “kemi’”).

Demando 4:

Aldone, unu samideano diris al mi, ke tia agado estus kontraŭ-fundamenta.  Ĉu tio estas vera?

Respondo al demando 4:

Bonvolu vidi la respondon al demando 3.

Demando 5:

Se jes, ĉu tio ne validas ankaŭ pri la nun oficialaj koaj variaĵoj?

Respondo al demando 5:

Fundamentaj au oficialigitaj formoj (chu kun hh, chu kun k) per si mem estas ghusta Esperanto.


Lau mi estas ne tolerenda situacio, ke la Akademio konfuzas Esperanto-parolantojn per respondoj, kiuj ne bazighas sur ghia propra statuto.

— — — — — 
Jen pepoj de mi aktualighantaj automate per Integromat (sed ne tre ofte):

— — — — — 
Miaj pepoj | La pepoj de Reagoj al AdE-faroj

Like what you read? Give Westphoenizier a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.